TraoQuyen.comTrao Quyền
Khung nội dung giấy uỷ quyền theo từng việc

Bảng kiểm trước khi ký uỷ quyền: 30 câu tự hỏi chia theo bảy nhóm, dùng cho mọi việc

Bảng kiểm 30 câu trước khi ký giấy hoặc hợp đồng uỷ quyền: người nhận, phạm vi, tiền, thời hạn, hình thức, giấy tờ gốc và đường lui khi muốn chấm dứt.

Woman sitting alone at a wooden kitchen table in Hue in early evening, pen resting beside a few blank sheets, hand on forehead in thought, shot from behind her shoulder

Trước khi ký bất kỳ giấy hay hợp đồng uỷ quyền nào, bạn nên trả lời được khoảng ba mươi câu hỏi chia theo bảy nhóm: người nhận, việc được làm, việc bị cấm, tiền, thời hạn, hình thức, và đường lui. Không câu nào khó, nhưng ít ai hỏi đủ, vì lúc ký thường vội và tin người.

Đây là bảng kiểm dùng chung cho mọi loại việc, từ nhờ nhận giấy tờ tới giao quản lý tài sản. Nó không thay cho việc đọc kỹ văn bản cụ thể hay hỏi công chứng viên, luật sư, mà giúp bạn biết phải hỏi gì. Các bài khác trong mục này đi vào khung riêng cho từng loại việc; bảng kiểm ở đây là lớp soát cuối cùng.

Vì sao cần một bảng kiểm, khi văn bản đã có công chứng viên xem

Công chứng viên kiểm tra năng lực của người ký, sự tự nguyện, nội dung không trái luật và không trái đạo đức xã hội, và giải thích hệ quả pháp lý. Đó là phần rất quan trọng. Nhưng công chứng viên không biết bạn thật sự muốn giao việc gì, tin người kia tới đâu, hay bạn có ý định bán căn nhà này trong năm tới không. Một văn bản hợp pháp vẫn có thể rộng hơn nhiều so với ý của bạn.

Hơn nữa, nhiều văn bản uỷ quyền không đi qua công chứng: giấy uỷ quyền nội bộ công ty, giấy chứng thực chữ ký, giấy viết tay giữa người quen. Với những văn bản đó, bạn là người kiểm duy nhất.

Bảng kiểm dưới đây được sắp theo thứ tự bạn đọc văn bản: ai, làm gì, không được làm gì, tiền, bao lâu, hình thức gì, và nếu đổi ý thì sao. Câu nào trả lời "không" hoặc "chưa biết" thì dừng lại, sửa hoặc hỏi, chưa ký.

Nhóm 1 — Người nhận uỷ quyền (5 câu)

Bắt đầu từ người. Văn bản tốt mà giao nhầm người thì vẫn hỏng.

  • Người được uỷ quyền có đủ năng lực và điều kiện làm việc được giao không, ví dụ có giấy phép lái xe nếu phải đưa xe đi, có mặt được ở nơi làm thủ tục không?
  • Quyền lợi của họ có xung đột với bạn trong việc này không, ví dụ người thuê nhà đại diện bạn họp bàn phí dịch vụ, hay người mua tiềm năng được giao trông coi căn nhà định bán?
  • Thông tin của họ trong văn bản, họ tên, ngày sinh, số giấy tờ tuỳ thân, nơi cư trú theo địa giới hiện hành, đã đúng từng ký tự chưa?
  • Nếu giao cho nhiều người, họ làm chung hay mỗi người làm độc lập, và văn bản đã ghi rõ chưa?
  • Người được uỷ quyền đã đọc và hiểu giới hạn của mình chưa, hay chỉ được dặn qua điện thoại?

Câu thứ hai hay bị bỏ qua nhất. Người bạn tin nhất chưa chắc là người phù hợp nhất cho một việc cụ thể. Khi quyền lợi có xung đột, hãy thu hẹp phạm vi hoặc chọn người khác. Câu cuối cũng quan trọng: người cầm giấy cần hiểu vì sao có giới hạn, để khi bị bên kia ép họ có lý do từ chối.

Nhóm 2 và 3 — Việc được làm, việc bị cấm (8 câu)

Phần nội dung chính. Đọc chậm từng động từ trong văn bản.

  • Văn bản có liệt kê việc cụ thể, hay dùng cụm "toàn quyền", "mọi việc liên quan", "các thủ tục cần thiết"?
  • Tài sản, hồ sơ, hợp đồng liên quan có được xác định bằng số hiệu cụ thể không?
  • Có động từ nào mạnh hơn ý của bạn không, như "định đoạt", "chuyển nhượng", "thế chấp", "khai thác", "giải quyết tranh chấp"?
  • Quyền ký và quyền nhận tiền có bị gộp làm một không?
  • Có câu cấm rõ ràng những việc bạn không muốn, như bán, cho, thế chấp, cho thuê lại, uỷ quyền lại?
  • Người được uỷ quyền có được uỷ quyền lại không, và văn bản có nói rõ không?
  • Có câu nào cam kết thay bạn, như "không khiếu nại", "đồng ý với hiện trạng", "từ bỏ yêu cầu"?
  • Có nghĩa vụ báo cáo, giao lại giấy tờ, giao lại tài sản sau khi xong việc không?

Mẹo đọc: gạch dưới mọi động từ trong phần phạm vi, rồi tự hỏi với mỗi động từ "nếu người này làm việc đó vào ngày mai mà không hỏi mình, mình có chấp nhận không". Động từ nào trả lời "không" thì bỏ, hoặc chuyển sang phần cấm. Cách này mất chừng năm phút mà bắt được phần lớn câu chữ rộng.

Nhóm 4 — Tiền (5 câu)

Tiền là chỗ dễ sinh chuyện nhất, kể cả giữa người nhà. Bảng dưới gồm câu hỏi và dấu hiệu cảnh báo khi đọc văn bản.

Câu hỏiDấu hiệu cần dừng lại
Người được uỷ quyền có được nhận tiền không, khoản nào?Cụm "các khoản tiền phát sinh", không tên khoản
Tiền đi vào tài khoản của ai?Không ghi tài khoản, hoặc tài khoản đứng tên người được uỷ quyền mà không có hạn chuyển lại
Có hạn mức chi, hạn mức giá, giá sàn không?Câu "giá do người được uỷ quyền quyết định"
Thù lao, chi phí của người được uỷ quyền tính thế nào?"Được giữ lại một phần làm chi phí" không định mức
Có nghĩa vụ báo cáo thu chi định kỳ không?Không có câu nào về báo cáo

Nguyên tắc chung: nếu không cần người kia cầm tiền thì đừng cho cầm. Người được uỷ quyền làm hồ sơ, tiền đi thẳng về tài khoản của bạn. Nếu phải cho cầm, ghi rõ khoản, tài khoản đích, hạn chuyển lại và nghĩa vụ giữ chứng từ. Khi có thù lao, ghi riêng một mục và bạn tự trả, không để trừ thẳng vào tiền nhận được.

Một điểm nữa là xem văn bản có câu nào biến bạn thành người bảo lãnh, người chịu nợ thay cho các nghĩa vụ người được uỷ quyền tạo ra không. Theo tinh thần chung của Bộ luật Dân sự, bạn chịu trách nhiệm về việc người được uỷ quyền làm trong phạm vi uỷ quyền; phạm vi càng rộng, phần trách nhiệm của bạn càng lớn.

Nhóm 5 và 6 — Thời hạn, hình thức (7 câu)

Hai nhóm này quyết định văn bản sống bao lâu và có được chấp nhận hay không.

  • Văn bản có ngày kết thúc cụ thể, hoặc gắn với một sự kiện rõ ràng như "nhận xong kết quả hồ sơ số…"?
  • Nếu không ghi thời hạn, bạn đã hỏi luật áp dụng thời hạn mặc định thế nào theo quy định hiện hành chưa?
  • Thời hạn có dài hơn nhiều so với thời gian cần để làm việc không?
  • Nơi sẽ nhận văn bản, như cơ quan, ngân hàng, chủ đầu tư, đối tác, yêu cầu hình thức gì: công chứng, chứng thực chữ ký, hay mẫu riêng?
  • Đây nên là giấy uỷ quyền hay hợp đồng uỷ quyền, và công chứng viên đã giải thích khác biệt cho trường hợp của bạn chưa?
  • Văn bản còn ô trống, chỗ bỏ ngỏ, trang không có chữ ký nháy không?
  • Mỗi bên giữ bao nhiêu bản, bản gốc nằm ở đâu?

Ô trống là lỗi nguy hiểm nhất trong nhóm này. Một tờ giấy đã ký mà còn chỗ trống là một tờ giấy người khác có thể viết thêm. Gạch chéo mọi khoảng trống không dùng tới trước khi ký, và ký nháy từng trang nếu văn bản nhiều trang. Về hình thức, hỏi nơi nhận văn bản trước khi soạn luôn rẻ hơn soạn xong mới hỏi.

Nhóm 7 — Đường lui (5 câu)

Câu hỏi ít ai đặt ra lúc ký: nếu đổi ý thì sao?

  • Bạn có quyền đơn phương chấm dứt không, và văn bản có câu nào hạn chế quyền đó, như "không được đơn phương chấm dứt"?
  • Khi chấm dứt, phải báo cho ai: người được uỷ quyền, cơ quan, ngân hàng, đối tác đã nhận văn bản?
  • Giấy tờ gốc bạn giao cho người được uỷ quyền sẽ được trả lại thế nào khi chấm dứt?
  • Việc người được uỷ quyền đã làm trước khi bị chấm dứt có ràng buộc bạn không, và bạn đã hiểu chưa?
  • Nếu văn bản đã công chứng, bạn đã biết thủ tục huỷ ở đâu chưa?

Câu đầu là dấu hiệu cảnh báo mạnh. Một văn bản uỷ quyền cố tình tước quyền chấm dứt của người uỷ quyền thường đi kèm một giao dịch khác đang bị che, chẳng hạn mua bán tài sản dưới vỏ uỷ quyền. Gặp câu đó, hỏi luật sư trước khi ký. Nếu bị ép ký hoặc nghi bị lừa, dừng lại; khi đã mất tài sản, báo công an qua số 113.

Dùng bảng kiểm trong ba tình huống hay gặp

Tình huống thứ nhất, nhờ người nhà làm một thủ tục giấy tờ. Bảng kiểm lúc này chủ yếu dùng nhóm hai, ba và năm: việc cụ thể, câu cấm, thời hạn gắn với sự kiện xong thủ tục, và hình thức văn bản mà nơi làm thủ tục chấp nhận. Nhóm tiền thường không cần vì không ai cầm tiền. Cả bảng mất khoảng mười phút.

Tình huống thứ hai, giao quản lý tài sản trong thời gian dài, như trông coi và cho thuê nhà khi đi làm xa. Đây là lúc dùng đủ bảy nhóm. Nhóm tiền và nhóm đường lui quan trọng nhất, vì thời gian càng dài thì khả năng hoàn cảnh thay đổi càng lớn. Nên đọc bảng kiểm hai lần: một lần khi soạn nháp, một lần ngay trước buổi ký.

Tình huống thứ ba, người khác đưa sẵn văn bản và đề nghị bạn ký, ví dụ người mua tài sản, nhóm vận động trong chung cư, hay đối tác làm ăn. Ở đây dùng bảng kiểm theo chiều ngược: tìm trong văn bản những dấu hiệu cần dừng lại. Gặp từ ba dấu hiệu trở lên, như toàn quyền, không thời hạn, không được đơn phương chấm dứt, được nhận tiền, thì gần như chắc chắn văn bản phục vụ người soạn nhiều hơn phục vụ bạn. Mang về đọc lại, hỏi luật sư, đừng ký tại chỗ.

Ví dụ giả định: bà Lan ở Thanh Hoá được người cháu đưa một tờ giấy nhờ ký để cháu "lo giấy tờ đất cho bà". Đọc theo bảng kiểm, bà thấy giấy cho cháu quyền chuyển nhượng, không thời hạn, có câu không được đơn phương chấm dứt. Bà không ký, nhờ con gái cùng đi hỏi công chứng viên, rồi lập văn bản mới chỉ cho cháu nộp và nhận hồ sơ cấp đổi sổ.

Câu hỏi thường gặp

Có cần bảng kiểm khi văn bản uỷ quyền đã được công chứng viên xem?

Có. Công chứng viên kiểm tra tính hợp pháp, năng lực, sự tự nguyện và giải thích hệ quả, nhưng không biết bạn muốn giao tới đâu. Một văn bản hợp pháp vẫn có thể rộng hơn ý bạn. Bảng kiểm giúp bạn biết phải đề nghị sửa chỗ nào trước khi ký.

Câu nào trong giấy uỷ quyền nguy hiểm nhất?

Những câu trao quyền định đoạt tài sản như bán, tặng, thế chấp khi bạn không định giao việc đó; câu "toàn quyền"; câu cho uỷ quyền lại; câu không được đơn phương chấm dứt; và ô trống chưa điền. Mỗi câu đều có thể khiến tài sản rời khỏi tay bạn.

Giấy uỷ quyền không ghi thời hạn thì hiệu lực bao lâu?

Pháp luật dân sự có quy định thời hạn mặc định khi các bên không thoả thuận, nhưng không nên dựa vào đó. Ghi thời hạn rõ hoặc gắn với sự kiện kết thúc. Hỏi công chứng viên về quy định hiện hành nếu bạn cần biết cụ thể.

Có nên ký nháy từng trang của văn bản uỷ quyền không?

Nên, với văn bản nhiều trang. Ký nháy giúp tránh việc thay trang sau khi ký. Kết hợp với gạch chéo mọi khoảng trống, giữ một bản gốc cho mình và chụp toàn bộ văn bản ngay sau khi ký.

Uỷ quyền cho người nhà có cần kỹ như uỷ quyền cho người ngoài không?

Cần. Phần lớn tranh chấp về uỷ quyền xảy ra giữa người thân, không phải vì ai gian mà vì không ghi rõ và mỗi người nhớ một kiểu. Văn bản rõ ràng bảo vệ cả hai bên và giữ được tình cảm gia đình.

Bị ép ký giấy uỷ quyền thì làm gì?

Đừng ký khi đang bị ép hoặc chưa hiểu nội dung. Nếu đã ký trong tình trạng đó, hỏi luật sư ngay về việc chấm dứt và yêu cầu tuyên bố vô hiệu. Nếu tài sản đã bị chiếm đoạt, báo công an qua số 113 hoặc trực tiếp tới cơ quan công an gần nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138