TraoQuyen.comTrao Quyền
Công chứng, chứng thực uỷ quyền

Giấy uỷ quyền ký số: khi nào thay được bản giấy có công chứng, chứng thực

Giấy uỷ quyền ký bằng chữ ký số có giá trị đến đâu, nơi nào nhận bản điện tử, khi nào vẫn phải công chứng hay chứng thực bản giấy và cách gửi cho đúng.

Vietnamese office accountant at a small desk in Tay Ninh plugging a USB token into a laptop with a blank screen, manager standing beside her, both seen from behind

Một giấy uỷ quyền ký bằng chữ ký số hợp lệ có giá trị pháp lý như chữ ký tay trên giấy, theo Luật Giao dịch điện tử. Nhưng có giá trị pháp lý không đồng nghĩa với việc được mọi nơi nhận chấp nhận thay cho bản giấy có công chứng hay chứng thực. Chữ ký số chứng minh văn bản do đúng người ký và không bị sửa sau khi ký; nó không thay được phần kiểm tra năng lực, ý chí và nội dung mà công chứng viên làm.

Trên thực tế, giấy uỷ quyền ký số đang được dùng nhiều ở những thủ tục làm trực tuyến, nhất là trong doanh nghiệp: nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ thuế, bảo hiểm xã hội qua cổng dịch vụ công. Với việc nhà đất, tài sản lớn, đa số nơi nhận vẫn đòi văn bản giấy có công chứng hoặc chứng thực. Bài này giúp bạn xác định khi nào bản ký số là đủ và khi nào vẫn phải đến phòng công chứng.

Chữ ký số chứng minh điều gì, không chứng minh điều gì

Chữ ký số được tạo bằng khoá bí mật gắn với chứng thư chữ ký số do tổ chức cung cấp dịch vụ cấp cho một cá nhân hoặc tổ chức. Khi kiểm tra một văn bản ký số, người nhận biết được văn bản do chủ chứng thư ký, chứng thư còn hiệu lực tại thời điểm ký, và nội dung không bị thay đổi kể từ lúc ký. Đó là những điều mà chữ ký tay trên giấy không chứng minh được nếu không có người làm chứng.

Nhưng chữ ký số không cho biết người ký có minh mẫn không, có bị ép không, có hiểu nội dung không, và nội dung có hợp pháp không. Nó cũng không cho biết người cầm thiết bị ký có đúng là chủ chứng thư hay không, nếu khoá ký bị giao cho người khác giữ. Trong doanh nghiệp nhỏ, tình trạng kế toán giữ thiết bị ký số của giám đốc là phổ biến; về mặt pháp lý, chữ ký vẫn được coi là của giám đốc.

Vì vậy, chữ ký số thay được chữ ký tay, nhưng không tự động thay được công chứng. Ở những việc luật hoặc nơi nhận đòi công chứng, bạn cần thêm bước công chứng, dù là theo cách truyền thống hay theo hình thức điện tử khi đã được triển khai.

Những nơi thường nhận giấy uỷ quyền ký số

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nộp trực tuyến. Khi người nộp hồ sơ không phải người đại diện theo pháp luật, hệ thống thường yêu cầu văn bản uỷ quyền; văn bản này có thể là bản điện tử được ký số theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký. Kiểm hướng dẫn hiện hành trên cổng đăng ký trước khi nộp.

Hồ sơ thuế, bảo hiểm xã hội điện tử. Doanh nghiệp uỷ quyền cho đại lý thuế, kế toán dịch vụ hoặc nhân viên nộp hồ sơ thay. Văn bản uỷ quyền và hồ sơ kèm theo được ký số bằng chữ ký số của doanh nghiệp.

Thủ tục hành chính trên cổng dịch vụ công. Một số thủ tục cho phép người thân nộp hồ sơ thay, kèm văn bản uỷ quyền dạng điện tử. Mức độ chấp nhận khác nhau theo từng thủ tục.

Giao dịch giữa doanh nghiệp với nhau. Doanh nghiệp đối tác có thể chấp nhận giấy uỷ quyền ký số cho nhân viên ký hợp đồng, nhận hàng, đối chiếu công nợ, nếu hai bên đã quen làm việc bằng văn bản điện tử.

Ngân hàng, với một số dịch vụ. Một số ngân hàng có quy trình uỷ quyền trực tuyến cho khách hàng doanh nghiệp; với cá nhân, đa số vẫn yêu cầu mẫu giấy tại quầy. Hỏi đúng chi nhánh.

Bản ký số, bản giấy có chứng thực, bản giấy công chứng: chọn theo việc

Bảng dưới gợi ý hình thức thường dùng theo loại việc. Đây là xu hướng chung; quy định và quy trình của từng nơi nhận có thể khác.

Loại việcBản ký số thường được nhậnHình thức an toàn khi chưa rõ
Nộp hồ sơ doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm trực tuyếnCó, theo hướng dẫn của cổngBản ký số đúng định dạng cổng yêu cầu
Nhân viên ký hợp đồng với đối tácThường có, nếu đối tác đồng ýBản ký số kèm thông báo trước cho đối tác
Thủ tục hành chính cá nhân nộp trực tuyếnTuỳ thủ tụcHỏi bộ phận tiếp nhận, chuẩn bị cả bản giấy chứng thực
Nhận tiền, rút tiền ở ngân hàngÍt khiMẫu riêng của ngân hàng hoặc bản giấy công chứng
Chuyển nhượng, thế chấp nhà đấtHiếm, phụ thuộc lộ trình công chứng điện tửHợp đồng uỷ quyền giấy có công chứng
Đại diện ở toà ánTuỳ hướng dẫn của toàVăn bản giấy theo yêu cầu của toà

Nguyên tắc chung: việc càng gần tài sản, tiền và quyền sở hữu, nơi nhận càng có xu hướng giữ đường giấy có công chứng. Việc càng gần thủ tục nộp hồ sơ, càng có xu hướng chấp nhận bản ký số.

Công chứng điện tử và chứng thực điện tử: đang ở đâu

Luật Công chứng hiện hành đã có quy định về công chứng điện tử, nhưng việc triển khai thực tế phụ thuộc vào văn bản hướng dẫn và lộ trình của Chính phủ, hạ tầng của từng tổ chức hành nghề công chứng. Vì vậy, khi nghe nói "đã có công chứng trực tuyến", bạn nên hỏi trực tiếp tổ chức công chứng xem họ đang làm được loại việc nào theo hình thức điện tử, người ký có phải đến trụ sở không, và văn bản kết quả được nơi nhận chấp nhận đến đâu.

Chứng thực bản sao điện tử từ bản chính là thủ tục đã được triển khai ở nhiều nơi: bạn mang bản chính đến, nơi chứng thực cấp bản sao điện tử có chữ ký số của cơ quan chứng thực, dùng để nộp hồ sơ trực tuyến. Điều này khác với việc chứng thực chữ ký của bạn trên một giấy uỷ quyền điện tử; hỏi rõ nơi chứng thực có làm loại việc nào.

Do quy định và hạ tầng đang thay đổi nhanh, đừng dựa vào bài viết hay lời kể của người quen về tình trạng một năm trước. Kiểm tra thông tin hiện hành ở chính tổ chức công chứng và cơ quan sẽ nhận văn bản.

Lập và gửi giấy uỷ quyền ký số cho đúng

Khi nơi nhận đã xác nhận chấp nhận bản ký số, làm theo trình tự sau để không bị trả vì lỗi kỹ thuật:

  1. Soạn nội dung uỷ quyền cụ thể như với bản giấy: hai bên, việc được giao, phạm vi, thời hạn.
  2. Xuất văn bản sang định dạng nơi nhận yêu cầu, thường là tệp PDF; không chỉnh sửa gì sau bước này.
  3. Ký số bằng chứng thư của đúng người có thẩm quyền: cá nhân người uỷ quyền, hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp kèm chữ ký số của doanh nghiệp nếu nơi nhận đòi.
  4. Mở lại tệp đã ký, kiểm trạng thái chữ ký hợp lệ, chứng thư còn hiệu lực, thời điểm ký đúng.
  5. Gửi tệp nguyên bản qua kênh nơi nhận chỉ định; không in ra rồi quét lại, vì bản quét mất chữ ký số.
  6. Lưu tệp gốc đã ký ở nơi an toàn cùng bản ghi gửi, để đối chiếu khi cần.

Ví dụ giả định: một xưởng may ở Hưng Yên uỷ quyền cho trưởng phòng hành chính nộp hồ sơ thay đổi thông tin doanh nghiệp. Giám đốc ký số giấy uỷ quyền trên máy của mình, gửi tệp PDF cho trưởng phòng qua thư điện tử nội bộ; trưởng phòng tải tệp nguyên bản lên cổng cùng hồ sơ. Không ai in ra giấy ở bước nào.

Khi bạn là bên nhận một giấy uỷ quyền ký số

Nếu bạn làm ở doanh nghiệp nhận giấy uỷ quyền ký số từ đối tác, hoặc là người phải xác minh văn bản trước khi giao việc, đừng chỉ nhìn hình dấu đỏ và hình chữ ký trên trang. Những hình đó có thể được chèn vào bất kỳ tệp nào. Thứ cần kiểm là trạng thái chữ ký số khi mở tệp bằng phần mềm đọc tệp có hỗ trợ kiểm chữ ký: chữ ký hợp lệ, văn bản không bị sửa sau khi ký, chứng thư thuộc đúng người hoặc đúng doanh nghiệp ghi trong văn bản.

Tiếp theo, đối chiếu thẩm quyền: người ký có phải người đại diện theo pháp luật hoặc người được phép uỷ quyền theo điều lệ không. Thông tin người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có thể tra trên hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp. Một chữ ký số hợp lệ của người không có thẩm quyền vẫn không làm phát sinh quyền hợp lệ.

Cuối cùng, kiểm nội dung như với bản giấy: phạm vi, thời hạn, người được uỷ quyền có đúng người đang đứng trước mặt bạn không. Lưu tệp gốc nhận được, không chỉ lưu bản in. Nếu nghi ngờ, gọi lại cho doanh nghiệp qua số liên lạc bạn đã biết từ trước, không gọi theo số ghi trong chính văn bản hay thư gửi kèm.

Rủi ro riêng của uỷ quyền ký số

Hình thức điện tử tiện nhưng có những rủi ro mà bản giấy không có:

  • Người giữ thiết bị ký không phải chủ chứng thư. Kế toán, trợ lý giữ khoá ký của giám đốc có thể tự ký giấy uỷ quyền mà giám đốc không biết; về pháp lý, giám đốc vẫn chịu trách nhiệm.
  • Văn bản dễ sao chép, phát tán. Một tệp giấy uỷ quyền có thể được gửi đi nhiều nơi trong vài giây; khó thu hồi hơn bản giấy.
  • Chứng thư hết hạn hoặc bị thu hồi. Văn bản ký khi chứng thư còn hiệu lực vẫn giữ giá trị, nhưng nơi nhận có thể hỏi; lưu bằng chứng về thời điểm ký.
  • Chấm dứt uỷ quyền khó lan tới mọi nơi. Tệp đã gửi đi vẫn nằm trong hộp thư người khác; cần thông báo chấm dứt rõ ràng tới các nơi đã nhận.
  • Nhầm chữ ký điện tử với chữ ký số. Ảnh chữ ký dán vào tệp, hay bấm "đồng ý" trên một trang web, không phải chữ ký số và thường không được nơi nhận coi như chữ ký số.

Với doanh nghiệp, nên có sổ theo dõi các giấy uỷ quyền đã ký số và đã gửi đi, như với bản giấy; chuyên mục uỷ quyền trong công ty, hộ kinh doanh trên trang bàn kỹ cách quản lý này.

Câu hỏi thường gặp

Giấy uỷ quyền ký số có cần công chứng không?

Tuỳ việc. Với thủ tục nộp hồ sơ trực tuyến mà nơi nhận chấp nhận bản ký số, thường không cần. Với việc mà luật hoặc nơi nhận đòi công chứng, chữ ký số không thay được bước công chứng; bạn vẫn phải công chứng theo cách truyền thống hoặc theo hình thức điện tử khi đã được triển khai.

Ảnh chụp chữ ký dán vào tệp có phải chữ ký số không?

Không. Chữ ký số là dữ liệu mật mã gắn với chứng thư do tổ chức cung cấp dịch vụ cấp, kiểm tra được bằng phần mềm. Ảnh chữ ký chỉ là hình ảnh, ai cũng sao chép được, và thường không được nơi nhận chấp nhận như chữ ký số.

Cá nhân có cần mua chữ ký số để ký giấy uỷ quyền không?

Chỉ khi nơi nhận chấp nhận và yêu cầu văn bản ký số. Với đa số việc cá nhân như nhà đất, ngân hàng, bản giấy có công chứng hoặc chứng thực vẫn là đường chính. Hỏi nơi nhận trước khi đăng ký dịch vụ chữ ký số cá nhân.

In giấy uỷ quyền đã ký số ra giấy thì có giá trị không?

Bản in không mang chữ ký số; người nhận không kiểm được chữ ký trên giấy. Nếu nơi nhận cần bản giấy, nên lập bản giấy ký tay và làm thủ tục xác nhận theo yêu cầu của họ, thay vì in bản ký số.

Chấm dứt một giấy uỷ quyền ký số đã gửi đi như thế nào?

Nguyên tắc như với bản giấy: lập văn bản chấm dứt, thông báo cho người được uỷ quyền và các nơi đã nhận văn bản. Vì tệp điện tử dễ lưu lại nhiều nơi, nên gửi thông báo qua đúng kênh đã nộp và giữ bằng chứng đã gửi.

Doanh nghiệp ký số giấy uỷ quyền cần chữ ký của ai?

Thường là chữ ký số của người đại diện theo pháp luật hoặc người có thẩm quyền theo điều lệ, kèm chữ ký số của doanh nghiệp nếu nơi nhận yêu cầu. Kiểm hướng dẫn của cổng dịch vụ hoặc nơi nhận để ký đúng chứng thư.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138