TraoQuyen.comTrao Quyền
Công chứng, chứng thực uỷ quyền

Người được uỷ quyền có phải cùng đi công chứng: ký cùng lúc và công chứng nối tiếp

Khi nào chỉ người uỷ quyền đi ký, khi nào cả hai bên phải có mặt, và cách công chứng nối tiếp hợp đồng uỷ quyền khi hai người ở hai tỉnh khác nhau.

Courier handing a padded envelope to a young Vietnamese man at the gate of a narrow house in Hai Phong, morning light, both figures seen from the side

Câu trả lời phụ thuộc vào loại văn bản. Nếu bạn lập giấy uỷ quyền một chiều, chỉ người uỷ quyền ký, thì người được uỷ quyền không cần có mặt. Nếu là hợp đồng uỷ quyền, cả hai bên đều là bên của hợp đồng nên cả hai phải ký trước công chứng viên — nhưng không bắt buộc phải ngồi cùng một bàn trong cùng một ngày.

Luật Công chứng có cơ chế dành riêng cho hợp đồng uỷ quyền khi hai bên không thể cùng đến một tổ chức hành nghề công chứng: bên uỷ quyền ký trước ở nơi mình, bên được uỷ quyền ký tiếp vào chính bản gốc đó ở nơi họ đang ở. Người trong nghề quen gọi là công chứng nối tiếp. Bài này giải thích cách chọn loại văn bản, cách làm nối tiếp trong nước từng bước, và những chỗ hay hỏng giữa hai lần ký. Trường hợp người uỷ quyền đang ở nước ngoài có thủ tục khác, không bàn ở đây.

Giấy uỷ quyền một chiều và hợp đồng uỷ quyền: ai phải ký

Giấy uỷ quyền là văn bản đơn phương: người uỷ quyền tuyên bố giao cho người khác làm một việc nhân danh mình. Người được uỷ quyền không ký nhận nghĩa vụ gì trên giấy, vì vậy họ không cần có mặt khi lập, khi chứng thực hay công chứng. Hình thức này nhẹ, nhanh, hợp với việc không có thù lao và không chuyển giao quyền tài sản.

Hợp đồng uỷ quyền là thoả thuận hai chiều: bên được uỷ quyền cam kết làm việc, có thể có thù lao, có nghĩa vụ báo cáo, có trách nhiệm khi làm sai. Một hợp đồng chỉ hình thành khi cả hai bên đồng ý, nên chữ ký của cả hai đều cần, và nếu hợp đồng được công chứng thì cả hai đều phải ký trước công chứng viên.

Bạn không hoàn toàn tự chọn được giữa hai loại. Với việc liên quan nhà đất, tài sản đăng ký, nhận tiền lớn, nhiều nơi nhận chỉ chấp nhận hợp đồng uỷ quyền có công chứng. Vì thế câu hỏi "người được uỷ quyền có phải đi không" nên bắt đầu bằng câu hỏi khác: nơi sẽ nhận văn bản đòi loại nào. Chuyên mục hiểu đúng bản chất uỷ quyền trên trang bàn kỹ khác biệt giữa hai loại; ở đây ta tập trung vào chuyện ai phải có mặt ở đâu.

Ba cách ký hợp đồng uỷ quyền khi có công chứng

Cùng đến một nơi, cùng ký. Cách đơn giản và ít rủi ro nhất. Hai bên đặt lịch cùng một buổi ở một tổ chức hành nghề công chứng, công chứng viên kiểm giấy tờ cả hai, đọc lại hợp đồng, hai bên ký trước mặt. Nếu có thể sắp xếp được, hãy chọn cách này: mọi thắc mắc về phạm vi được hỏi ngay khi cả hai còn ngồi đó.

Ký nối tiếp ở hai tổ chức hành nghề công chứng. Bên uỷ quyền ký trước tại tổ chức hành nghề công chứng nơi mình cư trú; bản gốc được chuyển đến bên được uỷ quyền, người này mang đến tổ chức hành nghề công chứng nơi mình cư trú để ký tiếp và công chứng viên ở đó chứng nhận tiếp vào bản gốc. Đây là cơ chế luật dành riêng cho hợp đồng uỷ quyền khi hai bên không thể cùng có mặt.

Công chứng ngoài trụ sở. Khi một bên già yếu, nằm viện, khuyết tật hoặc có lý do chính đáng khác không đến được, công chứng viên có thể đến nơi người đó đang ở theo quy định. Cách này thường đi cùng một trong hai cách trên, không thay thế chúng.

Công chứng nối tiếp trong nước: làm từng bước

Ví dụ giả định: bà Lan ở Nghệ An muốn uỷ quyền cho con trai đang làm việc ở TP Hồ Chí Minh thay mình làm thủ tục cho thuê căn nhà ở phường gần chợ. Nơi nhận đòi hợp đồng uỷ quyền có công chứng. Trình tự thường như sau:

  1. Hai mẹ con thống nhất toàn văn hợp đồng qua điện thoại hoặc tin nhắn trước: việc gì, phạm vi đến đâu, thời hạn, có thù lao hay không. Nên gửi bản nháp cho công chứng viên nơi bà Lan sẽ ký xem trước.
  2. Bà Lan đến tổ chức hành nghề công chứng nơi mình cư trú, mang giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ về căn nhà, nói rõ đây là hợp đồng uỷ quyền sẽ được bên kia ký tiếp ở nơi khác.
  3. Công chứng viên kiểm giấy tờ, năng lực, ý chí của bà Lan, cho bà ký vào hợp đồng và chứng nhận phần của bên uỷ quyền.
  4. Bản gốc hợp đồng được gửi đến người con theo cách hai bên chọn: người thân cầm vào, hoặc gửi bưu chính có ký nhận, bảo đảm. Không gửi bản chụp thay bản gốc.
  5. Người con mang bản gốc cùng giấy tờ tuỳ thân đến một tổ chức hành nghề công chứng nơi mình cư trú ở TP Hồ Chí Minh, ký vào hợp đồng; công chứng viên ở đây chứng nhận tiếp vào bản gốc.
  6. Hợp đồng chỉ hoàn tất khi cả hai phần chứng nhận đã có. Người con giữ bản dùng cho việc, gửi lại cho mẹ một bản và chụp toàn bộ để hai bên cùng đối chiếu.

Trước khi làm, hỏi cả hai nơi công chứng về số bản gốc cần lập, cách lưu bản gốc ở mỗi nơi và giấy tờ người ký tiếp phải mang. Mỗi tổ chức có thể hướng dẫn chi tiết khác nhau; thông tin trên chỉ là trình tự chung theo quy định hiện hành.

Những chỗ hay hỏng giữa hai lần ký

Khoảng thời gian bản gốc nằm trên đường là lúc dễ phát sinh chuyện nhất. Các tình huống thường gặp:

  • Bản gốc thất lạc khi gửi. Không có bản gốc thì bên kia không ký tiếp được, phải làm lại từ đầu. Dùng đường gửi có ký nhận và theo dõi được, hoặc nhờ người tin cậy cầm tay.
  • Người được uỷ quyền muốn sửa một câu. Bản gốc đã có chữ ký và chứng nhận của bên uỷ quyền thì không được sửa tay. Muốn đổi nội dung phải làm hợp đồng mới; vì thế phải chốt toàn văn trước khi bên đầu tiên ký.
  • Để quá lâu mới ký tiếp. Trong thời gian đó hoàn cảnh có thể đổi: tài sản bị kê biên, người uỷ quyền đổi ý, giấy tờ tuỳ thân của bên kia hết hạn. Lên lịch ký tiếp càng sớm càng tốt.
  • Giấy tờ tuỳ thân của bên ký sau khác thông tin trong hợp đồng. Đổi căn cước, đổi địa chỉ thường trú sau sắp xếp địa giới. Gửi ảnh giấy tờ mới nhất cho bên soạn hợp đồng trước khi ký lần đầu.
  • Hiểu nhầm rằng hợp đồng đã có hiệu lực từ lúc bên đầu ký. Người được uỷ quyền chưa ký tiếp thì chưa có thoả thuận hai bên. Đừng để người kia đi làm việc khi bản gốc còn thiếu phần chứng nhận thứ hai.
  • Ký tiếp ở nơi không phải nơi cư trú mà không hỏi trước. Quy định gắn cơ chế này với nơi cư trú của các bên; nếu bạn định ký ở nơi khác, hỏi công chứng viên xem có được không.

Chọn loại văn bản theo hoàn cảnh hai bên

Bảng dưới gợi ý cách đi cho những tình huống hay gặp. Đây là gợi ý để hỏi đúng câu, không thay ý kiến của công chứng viên.

Hoàn cảnhLoại văn bản thường hợpAi phải có mặt
Nhờ nộp, nhận hồ sơ hành chính, không thù laoGiấy uỷ quyền có chứng thực chữ kýChỉ người uỷ quyền
Cho thuê, trông coi nhà trong thời gian dàiHợp đồng uỷ quyền có công chứngCả hai, cùng nơi hoặc nối tiếp
Ký chuyển nhượng, thế chấp nhà đất thayHợp đồng uỷ quyền có công chứngCả hai, cùng nơi hoặc nối tiếp
Thuê người làm việc có trả côngHợp đồng uỷ quyền, có thể kèm hợp đồng dịch vụCả hai
Người uỷ quyền nằm viện, người nhận ở cùng tỉnhHợp đồng uỷ quyền, công chứng ngoài trụ sởCả hai tại nơi người bệnh ở
Hai bên ở hai tỉnh, việc không gấpHợp đồng uỷ quyền công chứng nối tiếpMỗi bên tại nơi mình cư trú

Nếu việc vừa gấp vừa thuộc nhóm phải dùng hợp đồng, cách nhanh nhất thường là một bên chịu khó di chuyển để cùng ký một buổi. Công chứng nối tiếp tiết kiệm đi lại nhưng thêm thời gian gửi bản gốc và thêm một lần chờ.

Giấy tờ mỗi bên nên mang khi ký nối tiếp

Mỗi bên đến một tổ chức hành nghề công chứng khác nhau, nên mỗi bên phải tự đủ giấy tờ cho phần của mình. Danh sách thường gặp, cần hỏi lại nơi sẽ ký:

  • Bên uỷ quyền: giấy tờ tuỳ thân bản chính còn hạn; giấy tờ chứng minh quyền đối với tài sản hoặc việc được uỷ quyền, như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe; giấy tờ về tình trạng hôn nhân nếu tài sản có thể là tài sản chung.
  • Bên uỷ quyền, khi tài sản là của chung: sự có mặt hoặc văn bản đồng ý của người cùng có quyền; công chứng viên sẽ hướng dẫn hình thức phù hợp.
  • Bên được uỷ quyền: bản gốc hợp đồng đã có phần chứng nhận của bên uỷ quyền, còn nguyên vẹn, không ghim thêm hay ghi chú; giấy tờ tuỳ thân bản chính còn hạn.
  • Cả hai: thông tin liên lạc của tổ chức công chứng bên kia, để công chứng viên nơi ký sau có thể liên hệ xác minh khi cần.
  • Cả hai: bản chụp toàn bộ hợp đồng sau mỗi lần ký, gửi cho nhau ngay trong ngày để cùng biết tiến độ.

Thiếu một tờ ở nơi ký sau thường tốn thêm một chuyến đi, nhưng thiếu bản gốc thì tốn cả quy trình. Hai bên nên gọi điện kiểm danh sách với nhau trước khi bản gốc rời tay người đầu tiên.

Khi người được uỷ quyền là người chưa từng làm việc với công chứng

Người được uỷ quyền thường là con cháu trẻ tuổi, lần đầu cầm một hợp đồng uỷ quyền. Họ cần biết rằng chữ ký của mình trên hợp đồng không chỉ là thủ tục: đó là cam kết làm đúng phạm vi, báo lại cho người uỷ quyền, giao lại tiền và giấy tờ nhận được, và chịu trách nhiệm nếu làm quá phạm vi hoặc gây thiệt hại do lỗi của mình.

Khi ký nối tiếp, công chứng viên nơi người được uỷ quyền ký sẽ hỏi họ đã đọc và hiểu nội dung chưa. Đừng trả lời cho xong. Nếu có điều khoản chưa rõ, như "được toàn quyền quyết định", "được nhận các khoản tiền liên quan", hãy hỏi lại và báo cho người uỷ quyền trước khi ký. Một câu mơ hồ có thể khiến người được uỷ quyền sau này bị anh chị em trong nhà nghi ngờ dù mình làm đúng.

Cuối cùng, người được uỷ quyền nên lập ngay một cuốn sổ nhỏ hoặc tệp ghi chép: ngày nhận bản gốc, ngày ký tiếp, các việc đã làm, giấy tờ đã nộp và đã nhận, số tiền đã thu nếu có. Ghi chép này không bắt buộc, nhưng là thứ bảo vệ chính họ khi người uỷ quyền hỏi lại sau nhiều tháng.

Câu hỏi thường gặp

Giấy uỷ quyền công chứng có cần chữ ký người được uỷ quyền không?

Nếu là giấy uỷ quyền đơn phương thì không, chỉ người uỷ quyền ký. Nếu nơi nhận đòi hợp đồng uỷ quyền thì cần chữ ký của cả hai bên. Khi đặt lịch công chứng, nói rõ bạn cần loại nào để công chứng viên hướng dẫn đúng người phải có mặt.

Công chứng nối tiếp có làm được khi một bên ở nước ngoài không?

Cơ chế nối tiếp trong nước gắn với tổ chức hành nghề công chứng nơi các bên cư trú. Khi một bên ở nước ngoài, thường có đường khác qua cơ quan đại diện Việt Nam ở nước đó hoặc thủ tục hợp pháp hoá. Trường hợp này cần hỏi riêng công chứng viên và cơ quan đại diện, không áp dụng nguyên trình tự trong nước.

Bên uỷ quyền đã ký mà bên kia không chịu ký tiếp thì sao?

Khi đó hợp đồng chưa hình thành vì chưa có sự đồng ý của bên được uỷ quyền. Người uỷ quyền nên lấy lại bản gốc, báo cho tổ chức công chứng đã chứng nhận phần của mình biết để ghi nhận, và tìm người khác hoặc cách làm khác.

Hai bên có thể ký ở hai văn phòng công chứng trong cùng một tỉnh không?

Cơ chế nối tiếp chủ yếu dành cho trường hợp hai bên không thể cùng đến một tổ chức. Nếu cùng tỉnh và đi lại được, công chứng viên thường đề nghị hai bên cùng đến một nơi. Hỏi trước nếu bạn có lý do riêng khiến không thể ký cùng.

Ký nối tiếp xong thì hợp đồng có hiệu lực từ ngày nào?

Nguyên tắc chung là hợp đồng có hiệu lực khi đã đủ chữ ký và chứng nhận của các bên theo đúng thủ tục, trừ khi hợp đồng ghi thời điểm khác. Ngày ghi trong phần chứng nhận thứ hai thường là mốc quan trọng. Hỏi công chứng viên để chắc chắn với trường hợp của bạn.

Có cần gửi bản gốc qua bưu điện không, gửi ảnh chụp được không?

Phải gửi bản gốc. Công chứng viên nơi ký tiếp chứng nhận vào chính bản gốc đã có chữ ký và chứng nhận của bên kia, không chứng nhận trên bản chụp hay bản in lại. Dùng đường gửi có ký nhận, theo dõi được và giữ lại biên nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138