TraoQuyen.comTrao Quyền
Công chứng, chứng thực uỷ quyền

Người nước ngoài uỷ quyền tại Việt Nam: hộ chiếu, người phiên dịch, bản song ngữ

Người nước ngoài đang ở Việt Nam muốn uỷ quyền cho người khác: giấy tờ tuỳ thân, khi nào cần người phiên dịch, văn bản song ngữ và những việc nên hỏi trước.

Foreign man and a Vietnamese interpreter seated side by side at a notary counter in Da Nang, papers face down on the counter, view from behind their shoulders

Người nước ngoài đang ở Việt Nam có thể lập văn bản uỷ quyền tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc chứng thực chữ ký như người Việt, với hai điểm khác chính: giấy tờ tuỳ thân là hộ chiếu hoặc giấy tờ thay hộ chiếu còn giá trị, và nếu không thông thạo tiếng Việt thì phải có người phiên dịch. Văn bản thường được lập bằng tiếng Việt hoặc song ngữ.

Bài này dành cho người nước ngoài đang sống, làm việc ở Việt Nam, và cho người Việt được họ nhờ đứng ra làm việc thay: vợ hoặc chồng người Việt, đồng nghiệp, người quản lý căn hộ cho thuê. Phần lớn rắc rối nằm ở chuẩn bị: người phiên dịch chưa đủ điều kiện, bản song ngữ hai bên vênh nhau, tên viết trên giấy không khớp hộ chiếu. Việc uỷ quyền khi người đó đã ở nước ngoài có thủ tục khác và không bàn ở đây.

Người nước ngoài được uỷ quyền những việc gì ở Việt Nam

Về nguyên tắc, người nước ngoài có năng lực hành vi dân sự được xác lập giao dịch dân sự tại Việt Nam, trong đó có uỷ quyền, trong phạm vi những quyền mà pháp luật Việt Nam cho họ có. Những việc hay gặp: uỷ quyền cho người khác cho thuê, quản lý căn hộ mà họ được sở hữu theo quy định; nhận hộ giấy tờ, kết quả thủ tục; đại diện làm việc với ngân hàng theo quy trình của ngân hàng; đại diện trong một số thủ tục của doanh nghiệp có vốn nước ngoài.

Giới hạn đầu tiên nằm ở chính quyền của họ: không ai uỷ quyền được việc mình không có quyền làm. Người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam có những giới hạn riêng theo Luật Nhà ở về loại nhà, thời hạn, cách định đoạt; uỷ quyền không mở rộng được những giới hạn đó. Uỷ quyền để người Việt đứng tên hộ tài sản mà người nước ngoài không được sở hữu là đường lách luật, rủi ro rất lớn cho cả hai bên.

Giới hạn thứ hai là những việc đòi chính người đó có mặt: thủ tục xuất nhập cảnh, cư trú, lấy sinh trắc học, một số thủ tục hộ tịch. Trước khi lập văn bản, hỏi nơi nhận việc đó có được uỷ quyền không, như với người Việt.

Giấy tờ người nước ngoài cần mang khi công chứng uỷ quyền

Hộ chiếu bản chính còn giá trị. Đây là giấy tờ tuỳ thân chính. Một số nơi hỏi thêm thị thực, thẻ tạm trú hoặc thẻ thường trú để xác định tình trạng cư trú; mang theo để khỏi quay lại.

Giấy tờ về tài sản hoặc việc được uỷ quyền. Giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ, hợp đồng thuê nhà, giấy tờ tài khoản, giấy tờ công ty, tuỳ theo việc. Giấy tờ do nước ngoài cấp thường phải được hợp pháp hoá lãnh sự và dịch sang tiếng Việt theo quy định, trừ trường hợp được miễn.

Giấy tờ về tình trạng hôn nhân khi cần. Nếu tài sản có thể là tài sản chung của vợ chồng, công chứng viên có thể hỏi giấy tờ về hôn nhân; giấy do nước ngoài cấp lại kéo theo yêu cầu hợp pháp hoá và dịch.

Thông tin đầy đủ của người được uỷ quyền. Họ tên, giấy tờ tuỳ thân, địa chỉ. Nếu người được uỷ quyền cũng là người nước ngoài, thông tin ghi theo hộ chiếu của họ.

Người phiên dịch và giấy tờ của người phiên dịch. Khi người uỷ quyền không thông thạo tiếng Việt. Phần dưới nói kỹ điều kiện.

Người phiên dịch: ai được làm và chịu trách nhiệm gì

Theo quy định về công chứng, người yêu cầu công chứng không thông thạo tiếng Việt thì phải có người phiên dịch. Người phiên dịch thường do người yêu cầu tự mời, phải đủ tuổi thành niên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, thông thạo cả tiếng Việt và ngôn ngữ người yêu cầu dùng, và không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến văn bản. Các điều kiện cụ thể có thể được tổ chức công chứng hướng dẫn thêm; hỏi trước khi đến.

Điều kiện "không có quyền lợi liên quan" là chỗ hay vướng. Người vợ hoặc chồng người Việt, nếu cũng là người được uỷ quyền, thường không nên đồng thời làm người phiên dịch; một người vừa nhận quyền vừa dịch nội dung trao quyền cho chính mình dễ bị nghi ngờ khi có tranh chấp. Nên mời một người độc lập: phiên dịch viên chuyên nghiệp hoặc người quen không dính vào việc.

Người phiên dịch có trách nhiệm dịch đúng, đủ nội dung văn bản và những gì công chứng viên giải thích, và ký vào văn bản cùng các bên. Nếu dịch sai, họ chịu trách nhiệm về phần mình. Người uỷ quyền nên yêu cầu phiên dịch dịch cả những câu hỏi công chứng viên đặt ra, không chỉ đọc lại văn bản, để chắc mình hiểu đúng hậu quả của việc ký.

Văn bản tiếng Việt, song ngữ hay chỉ tiếng nước ngoài

Mỗi lựa chọn có ưu và nhược. Bảng dưới giúp bạn hỏi tổ chức công chứng và nơi nhận cho đúng.

Lựa chọnKhi nào hợpĐiều cần lưu ý
Chỉ tiếng Việt, có người phiên dịchVăn bản chỉ dùng ở Việt Nam, nơi nhận là cơ quan Việt NamNgười uỷ quyền không tự đọc được, phụ thuộc người phiên dịch; nên xin bản dịch tham khảo để giữ
Song ngữ tiếng Việt và tiếng AnhNgười uỷ quyền muốn tự đọc, hoặc văn bản có thể phải trình cho bên nước ngoàiGhi rõ bản tiếng Việt được ưu tiên khi có khác biệt; rà kỹ để hai cột khớp nhau
Chỉ tiếng nước ngoàiHiếm; một số tổ chức có công chứng viên thông thạo ngôn ngữ đóCơ quan Việt Nam nhận văn bản thường vẫn đòi bản dịch tiếng Việt có chứng thực

Với văn bản song ngữ, điều khoản về ngôn ngữ ưu tiên là quan trọng nhất. Nếu không ghi, khi hai bản vênh nhau, các bên dễ tranh cãi nên hiểu theo bản nào. Văn bản dùng ở Việt Nam thường để tiếng Việt là bản ưu tiên.

Tên, ngày sinh, số hộ chiếu: chỗ sai nhỏ gây việc lớn

Lỗi thông tin với người nước ngoài phổ biến hơn với người Việt vì cách viết tên khác nhau. Kiểm các điểm sau:

  • Thứ tự họ và tên. Ghi đúng như trên trang thông tin hộ chiếu, không tự đảo theo thói quen Việt Nam.
  • Tên đệm và tên nhiều phần. Không bỏ bớt phần nào; các giấy tờ khác như giấy chứng nhận căn hộ phải khớp từng chữ.
  • Ký tự đặc biệt. Dấu gạch nối, dấu nháy, chữ có dấu của ngôn ngữ gốc: hỏi tổ chức công chứng cách ghi thống nhất.
  • Định dạng ngày sinh. Hộ chiếu nhiều nước ghi tháng trước ngày; chuyển sang ngày, tháng, năm theo cách Việt Nam và kiểm lại.
  • Số hộ chiếu mới và cũ. Nếu hộ chiếu đã đổi sau khi mua căn hộ, giấy tờ tài sản ghi số cũ; mang cả hộ chiếu cũ hoặc giấy xác nhận để đối chiếu.
  • Quốc tịch. Ghi tên nước theo cách gọi chính thức bằng tiếng Việt.

Cách làm nhanh nhất là gửi trước cho tổ chức công chứng ảnh trang thông tin hộ chiếu cùng giấy tờ tài sản, để họ soạn dự thảo đúng từng ký tự. Khi đọc dự thảo, người nước ngoài nên tự dò tên, ngày sinh, số hộ chiếu của mình bằng mắt, không chỉ nghe phiên dịch đọc lại. Một chữ cái sai trong tên là lý do phổ biến khiến ngân hàng hoặc cơ quan đăng ký trả hồ sơ, và sửa lại thường mất thêm một buổi hẹn với đủ các bên.

Chứng thực chữ ký cho người nước ngoài: khi nào đủ

Với những việc nhẹ như nhận hộ giấy tờ, nộp hộ hồ sơ, người nước ngoài có thể chọn chứng thực chữ ký trên giấy uỷ quyền thay vì công chứng hợp đồng, nếu nơi nhận chấp nhận và việc đó thuộc phạm vi chứng thực chữ ký theo quy định. Người yêu cầu xuất trình hộ chiếu và ký trước mặt người thực hiện chứng thực, như người Việt.

Điểm cần lưu ý là người thực hiện chứng thực chữ ký chỉ xác nhận chữ ký, không chịu trách nhiệm nội dung. Với người nước ngoài không đọc được tiếng Việt, rủi ro ký vào một nội dung mình không hiểu là có thật. Vì vậy, kể cả khi thủ tục không đòi phiên dịch, người nước ngoài vẫn nên có bản dịch hoặc bản song ngữ để tự đọc trước, và chỉ ký khi nội dung đúng ý.

Nhiều nơi tiếp nhận ở cấp xã ít khi làm việc với văn bản không phải tiếng Việt và có thể đề nghị bạn chuyển sang tổ chức hành nghề công chứng. Hỏi trước để chọn nơi phù hợp. Nếu việc liên quan tài sản hoặc tiền lớn, chứng thực chữ ký thường không đủ; khi đó quay lại đường công chứng hợp đồng uỷ quyền như các phần trên.

Khi người nước ngoài sắp rời Việt Nam

Tình huống phổ biến là người nước ngoài sắp về nước hoặc chuyển công tác và muốn để lại người lo việc căn hộ, tài khoản, đồ đạc. Lời khuyên là làm văn bản uỷ quyền khi còn ở Việt Nam, vì làm tại đây đơn giản hơn nhiều so với lập ở nước ngoài rồi qua thủ tục hợp pháp hoá để gửi về.

Hãy tính trước những việc người được uỷ quyền sẽ phải làm trong suốt thời gian vắng mặt: ký gia hạn hợp đồng thuê, nhận tiền thuê vào tài khoản nào, xử lý sửa chữa tới mức chi phí nào, làm việc với ban quản lý toà nhà, nộp các khoản thuế liên quan nếu có. Viết đủ mà cụ thể, và đặt thời hạn phù hợp với kế hoạch quay lại.

Đồng thời nên dặn người được uỷ quyền gửi báo cáo định kỳ, giữ chứng từ, và thống nhất cách thông báo khi muốn chấm dứt uỷ quyền từ xa. Ví dụ giả định: một kỹ sư người nước ngoài làm việc ở Đồng Nai trước khi về nước lập hợp đồng uỷ quyền công chứng song ngữ cho một đồng nghiệp người Việt cho thuê căn hộ, nhận tiền vào tài khoản đứng tên chủ căn hộ, báo cáo mỗi quý. Mọi việc lớn hơn như bán căn hộ đều không nằm trong phạm vi.

Câu hỏi thường gặp

Người nước ngoài có cần thẻ tạm trú mới được công chứng uỷ quyền không?

Giấy tờ tuỳ thân chính là hộ chiếu còn giá trị. Có tổ chức công chứng hỏi thêm thị thực hoặc thẻ tạm trú để xác định tình trạng cư trú hợp pháp, tuỳ loại việc. Gọi trước nơi sẽ công chứng để biết danh sách giấy tờ họ cần.

Vợ hoặc chồng người Việt có làm phiên dịch được không?

Nếu người đó không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến văn bản thì có thể; nhưng khi chính họ là người được uỷ quyền hoặc là đồng sở hữu tài sản, nên mời người phiên dịch độc lập. Hỏi công chứng viên trước để tránh bị từ chối tại buổi hẹn.

Có bắt buộc làm văn bản song ngữ không?

Không bắt buộc. Văn bản tiếng Việt kèm người phiên dịch là đủ về thủ tục. Song ngữ giúp người nước ngoài tự đọc và dùng được với bên nước ngoài, nhưng cần ghi rõ bản nào được ưu tiên khi có khác biệt.

Người nước ngoài có thể uỷ quyền bán căn hộ của mình ở Việt Nam không?

Nếu người đó được sở hữu căn hộ theo quy định và có quyền bán, việc uỷ quyền bán là có thể, thường phải qua hợp đồng uỷ quyền có công chứng. Uỷ quyền không mở rộng được giới hạn về quyền sở hữu nhà của người nước ngoài. Việc cụ thể nên hỏi luật sư hoặc công chứng viên.

Giấy tờ do nước ngoài cấp có dùng ngay khi công chứng được không?

Thường phải được hợp pháp hoá lãnh sự và dịch sang tiếng Việt có chứng thực theo quy định, trừ khi được miễn theo điều ước hoặc nguyên tắc có đi có lại. Hộ chiếu dùng làm giấy tờ tuỳ thân là ngoại lệ phổ biến. Hỏi tổ chức công chứng với từng loại giấy cụ thể.

Người được uỷ quyền là người nước ngoài thì có gì khác?

Thông tin ghi theo hộ chiếu của người đó và họ cũng cần người phiên dịch nếu phải ký mà không thông thạo tiếng Việt. Một số việc hoặc nơi nhận có thể giới hạn người nước ngoài làm đại diện; hỏi nơi nhận trước khi chọn người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138