TraoQuyen.comTrao Quyền
Uỷ thác: giao người khác làm và quản lý thay

Lấy lại tài sản đã giao uỷ thác: bàn giao hợp đồng, tiền cọc, hàng tồn khi dừng

Dừng uỷ thác không chỉ là lấy chìa khoá về. Cách thu hồi hàng tồn, tiền cọc, hợp đồng bên nhận đã ký bằng tên mình, chứng từ và tài khoản khi chấm dứt uỷ thác.

Warehouse corner in Bắc Ninh, two Vietnamese men counting sealed cartons on a pallet with a clipboard of blank paper, one holding a tape gun, backs to camera, fluorescent light

Lấy lại tài sản đã giao uỷ thác gồm ba phần: thu hồi tài sản vật chất như hàng tồn, chìa khoá, thiết bị; thu hồi tiền gồm tiền bán hàng chưa quyết toán và tiền cọc của bên thứ ba; và xử lý những hợp đồng bên nhận uỷ thác đã ký bằng tên mình với người khác. Phần thứ ba thường khó nhất, vì người ngoài không có hợp đồng với bạn.

Bài này viết cho lúc quan hệ uỷ thác kết thúc, dù do hết hạn, do bạn muốn tự làm, hay do hai bên không còn tin nhau. Việc bàn giao sạch sẽ giúp bạn không phải gánh những khoản nợ, khiếu nại phát sinh sau đó; còn bàn giao vội vàng thì có khi nhiều tháng sau mới lộ ra một hợp đồng thuê, một khoản công nợ mà bạn không hề biết.

Phân biệt chấm dứt uỷ thác với huỷ một giấy uỷ quyền

Khi bạn huỷ một giấy uỷ quyền, người được uỷ quyền không còn được nhân danh bạn, và bạn cần báo cho những bên thứ ba từng làm việc với họ. Những giao dịch họ đã ký nhân danh bạn trước đó thì vẫn là giao dịch của bạn. Việc này tương đối thẳng.

Chấm dứt uỷ thác phức tạp hơn ở chỗ trong lúc làm việc, bên nhận uỷ thác ký hợp đồng bằng tên của chính họ: hợp đồng bán hàng với khách, hợp đồng thuê với người ở, hợp đồng với nhà cung cấp. Những hợp đồng này không tự chuyển sang bạn khi quan hệ uỷ thác kết thúc. Muốn bạn đứng vào vị trí của bên nhận, thường cần sự đồng ý của bên thứ ba, hoặc phải để các hợp đồng đó kết thúc theo thời hạn của chúng.

Nếu bạn vừa uỷ thác vừa uỷ quyền cho cùng một người, hãy chấm dứt cả hai, bằng hai văn bản riêng, và kiểm xem văn bản uỷ quyền có công chứng không để làm thủ tục huỷ tương ứng. Bỏ quên giấy uỷ quyền còn hiệu lực trong tay người đã thôi làm là rủi ro hay gặp.

Danh mục bàn giao theo từng nhóm

Trước buổi bàn giao, gửi danh mục này cho bên nhận uỷ thác để họ chuẩn bị. Buổi bàn giao sẽ nhanh và ít tranh cãi hơn khi cả hai bên biết trước cần đối chiếu gì.

NhómCần thu hồi hoặc nhận lạiCách đối chiếu
Tài sản vật chấtHàng tồn, thiết bị, chìa khoá, thẻ ra vào, con dấu nếu cóSo với biên bản giao ban đầu và các biên bản giao bổ sung
TiềnTiền bán hàng chưa quyết toán, tạm ứng còn lại, tiền cọc của bên thứ baSổ sách, sao kê, bảng kê tiền cọc theo từng người
Hợp đồng với bên thứ baDanh sách hợp đồng đang chạy, bản sao, thông tin liên hệHỏi trực tiếp một số bên thứ ba để xác nhận
Công nợKhách còn nợ, nhà cung cấp chưa được trảBảng công nợ có chữ ký, chứng từ gốc
Giấy tờ, chứng từHoá đơn, tờ khai, biên lai, báo cáo các kỳĐếm theo danh sách, nhận bản gốc những gì là của bạn
Tài khoản, mật khẩuTrang bán hàng, phần mềm, tài khoản thanh toán dùng cho việc của bạnĐổi mật khẩu, gỡ quyền ngay trong buổi bàn giao

Biên bản bàn giao nên ghi cả những điểm hai bên chưa thống nhất. Ghi "hai bên còn khác nhau về số lượng mười thùng hàng, sẽ đối chiếu chứng từ trong một tuần" tốt hơn nhiều so với để trống rồi tranh cãi sau.

Xử lý những hợp đồng bên nhận đã ký bằng tên mình

Hợp đồng thuê nhà do người quản lý ký bằng tên họ. Người thuê có hợp đồng với người quản lý chứ không phải với bạn. Cách gọn nhất là ba bên ký phụ lục chuyển bên cho thuê sang bạn hoặc người quản lý mới. Người thuê không đồng ý thì hợp đồng tiếp tục với người quản lý cũ đến hết hạn, và hai bạn tự thoả thuận về tiền thuê.

Đơn hàng khách đã đặt, đã cọc qua bên nhận uỷ thác bán. Bên nhận vẫn có nghĩa vụ với khách. Thoả thuận rõ đơn nào bên nhận hoàn thành nốt bằng hàng của bạn, đơn nào chuyển sang bạn với sự đồng ý của khách, tiền cọc chuyển theo đơn.

Hợp đồng ngoại thương trong uỷ thác xuất nhập khẩu. Lô đang đi đường thường phải để bên nhận hoàn thành, kể cả khi hai bên đã quyết định dừng. Ghi trong biên bản rằng quan hệ uỷ thác chấm dứt với các lô mới, lô dở dang tiếp tục theo hợp đồng cũ.

Hợp đồng lao động với nhân viên ở cửa hàng. Nếu nhân viên ký với bên điều hành, họ không tự thành nhân viên của bạn. Muốn giữ người thì ký hợp đồng mới; không giữ thì bên điều hành chịu trách nhiệm chấm dứt theo luật lao động.

Trình tự chấm dứt và bàn giao

Trình tự dưới đây giả định hai bên vẫn còn hợp tác được. Nếu đã căng thẳng, xem phần cuối bài.

  1. Đọc lại điều khoản chấm dứt trong hợp đồng: thời hạn báo trước, hình thức báo, nghĩa vụ khi chấm dứt.
  2. Gửi thông báo chấm dứt bằng văn bản, ghi ngày hiệu lực và đề nghị lịch bàn giao; giữ bằng chứng đã gửi.
  3. Gửi danh mục bàn giao, yêu cầu bên nhận chuẩn bị báo cáo kỳ cuối, bảng công nợ, danh sách hợp đồng đang chạy.
  4. Báo cho các bên thứ ba quan trọng biết sắp có thay đổi người phụ trách, tránh để họ bất ngờ.
  5. Tổ chức buổi bàn giao có mặt cả hai bên, kiểm đếm, lập biên bản, chụp ảnh.
  6. Quyết toán cuối: thù lao còn lại, chi phí, tiền phải trả cho bạn; ghi rõ thời hạn chuyển tiền.
  7. Thu hồi quyền truy cập, đổi mật khẩu, khoá thẻ, đổi ổ khoá nếu cần; huỷ văn bản uỷ quyền liên quan.

Giữ toàn bộ hồ sơ bàn giao trong thời gian dài. Khiếu nại của khách, kiểm tra của cơ quan thuế, hay một khoản nợ cũ có thể xuất hiện sau khi mọi việc tưởng đã xong.

Tiền cọc của bên thứ ba: khoản dễ bị quên nhất

Trong uỷ thác quản lý nhà cho thuê, tiền cọc của người thuê thường nằm ở người quản lý. Trong uỷ thác bán hàng, khách đặt cọc cho đơn hàng chưa giao. Đây là tiền của bên thứ ba, sẽ phải trả lại hoặc trừ vào nghĩa vụ của họ sau này. Nếu bên nhận uỷ thác cũ không bàn giao số tiền cọc này cho bạn hoặc người tiếp nhận mới, khi người thuê trả nhà, họ sẽ đòi người đang là chủ nhà, tức là bạn.

Hãy yêu cầu bảng kê tiền cọc theo từng người, kèm bản sao hợp đồng hoặc phiếu thu, và chuyển toàn bộ tiền cọc cùng lúc với bàn giao. Nếu bên nhận cũ nói đã dùng tiền cọc để chi phí, khoản đó phải được tính vào quyết toán như một khoản họ đang nợ bạn.

Nên gửi một tin nhắn ngắn cho từng người đã đặt cọc, thông báo từ nay ai là người giữ cọc của họ và số tiền ghi nhận. Việc này vừa giúp họ yên tâm, vừa giúp bạn phát hiện sớm nếu con số trong bảng kê khác với con số họ đã đóng.

Kiểm lại tài sản sau khi nhận về

Nhận đủ số lượng chưa có nghĩa là nhận đúng tình trạng. Với hàng hoá, mở ngẫu nhiên một số thùng để kiểm chất lượng, hạn dùng, bao bì; hàng để lâu ở kho người khác có thể đã ẩm, móp, hết hạn. Với nhà cho thuê, đi kiểm từng phòng, so với ảnh hiện trạng lúc giao, ghi lại những hư hỏng vượt quá hao mòn thông thường. Với cửa hàng, chạy thử từng thiết bị trước khi ký nhận.

Những hư hỏng phát hiện trong buổi bàn giao nên ghi ngay vào biên bản, kèm ảnh. Phát hiện sau vài ngày thì gửi thông báo bằng văn bản càng sớm càng tốt, nói rõ hư hỏng gì, phát hiện lúc nào, vì sao không thấy được khi bàn giao. Để càng lâu, bên kia càng có lý do cho rằng hư hỏng xảy ra sau khi đã giao lại cho bạn.

Ví dụ giả định: một xưởng may nhỏ ở Bắc Ninh dừng gửi hàng uỷ thác cho một cửa hàng ở Hà Nội sau hai năm. Buổi bàn giao đếm đủ số thùng theo sổ, nhưng khi mở kiểm, chủ xưởng thấy một phần áo đã bị ố do kho dột. Vì hợp đồng có điều khoản bên giữ hàng chịu khi bảo quản không đúng, và biên bản bàn giao ghi rõ số áo ố kèm ảnh, hai bên thống nhất trừ giá trị phần hàng hỏng vào khoản thù lao còn lại. Không có biên bản ngay hôm đó, chủ xưởng sẽ khó chứng minh áo hỏng ở kho cửa hàng chứ không phải ở xưởng.

Khi bên nhận không hợp tác bàn giao

Nếu bên nhận uỷ thác không trả lời, trì hoãn hay từ chối bàn giao, trước hết hãy gửi yêu cầu bằng văn bản, liệt kê cụ thể tài sản, tiền, giấy tờ cần trả và thời hạn. Văn bản này là chứng cứ quan trọng nếu sau đó phải nhờ cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Tránh tự ý lấy lại tài sản bằng cách phá khoá, chở hàng đi khi không có mặt bên kia, hay đến gây áp lực. Ngay cả khi tài sản là của bạn, cách làm đó có thể khiến bạn bị khiếu nại ngược và làm việc chứng minh sau này khó hơn. Nhờ hoà giải ở cơ sở, hoặc nhờ luật sư gửi văn bản yêu cầu, thường hiệu quả hơn.

Nếu có dấu hiệu bên nhận chiếm giữ trái phép, tẩu tán hàng hay chiếm đoạt tiền, hãy gom chứng cứ, báo công an qua số 113 hoặc công an nơi xảy ra sự việc, đồng thời hỏi luật sư về khởi kiện dân sự để đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường. Càng sớm thì khả năng thu hồi càng cao.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng uỷ thác không ghi thời hạn báo trước thì chấm dứt thế nào?

Nguyên tắc chung là bên muốn chấm dứt phải báo trước một thời gian hợp lý và bồi thường thiệt hại nếu có lỗi. Thời gian hợp lý là bao nhiêu tuỳ tính chất việc. Hỏi luật sư trước khi gửi thông báo để tránh bị coi là chấm dứt trái thoả thuận.

Bên nhận đòi giữ hàng vì mình chưa trả thù lao, có được không?

Bên nhận có thể có quyền yêu cầu thanh toán thù lao và chi phí theo hợp đồng. Việc giữ tài sản để đòi tiền có hợp pháp hay không phụ thuộc nhiều yếu tố. Tốt nhất là tách phần tranh chấp, trả phần không tranh cãi, đổi lấy việc nhận lại tài sản.

Đổi sang bên nhận uỷ thác mới thì khách đang thuê có phải ký lại không?

Nếu hợp đồng thuê đứng tên bạn, đổi người quản lý không làm thay đổi hợp đồng, chỉ cần báo cho khách. Nếu hợp đồng đứng tên người quản lý cũ, cần phụ lục ba bên hoặc ký hợp đồng mới khi khách đồng ý.

Phát hiện công nợ cũ sau khi đã bàn giao xong thì sao?

Xem biên bản bàn giao và quyết toán cuối có ghi trách nhiệm với công nợ phát sinh trước ngày bàn giao không. Có thì yêu cầu bên nhận cũ chịu phần do họ gây ra. Đây là lý do nên giữ hồ sơ bàn giao lâu dài.

Có nên báo cho khách hàng, đối tác biết đã đổi người uỷ thác không?

Nên báo những đối tác quan trọng, ngắn gọn và trung lập, chỉ thông tin cần thiết: từ ngày nào, liên hệ ai. Không cần giải thích lý do chấm dứt, càng không nên nói xấu bên cũ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138