Một giấy uỷ quyền đã công chứng hoặc chứng thực vẫn có thể bị trả lại, vì con dấu chỉ chứng minh văn bản hợp lệ chứ không chứng minh văn bản đáp ứng điều kiện của nơi nhận. Ngân hàng, cơ quan đăng ký, nhà trường, bệnh viện, doanh nghiệp đều có danh sách riêng về hình thức, nội dung và số bản họ chấp nhận. Văn bản lệch một điểm là bị trả.
Cách tránh đơn giản đến mức nhiều người bỏ qua: hỏi nơi nhận trước khi soạn và trước khi đi công chứng. Bài này liệt kê các lý do bị trả lại hay gặp, giải thích vì sao nơi nhận có quyền đặt điều kiện, và đưa ra một bộ câu hỏi bạn có thể mang theo khi gọi điện hoặc ra quầy hỏi. Lần sau bạn chỉ phải đi công chứng một lần.
Vì sao nơi nhận được đặt điều kiện riêng
Khi giao tiền, giấy tờ hoặc thực hiện một thủ tục theo yêu cầu của người được uỷ quyền, nơi nhận đang hành động dựa trên niềm tin rằng chủ thể thật đã đồng ý. Nếu sau này chủ thể nói "không hề uỷ quyền việc đó", nơi nhận có thể phải chịu trách nhiệm. Vì vậy họ đặt điều kiện để giảm rủi ro cho chính mình: chỉ nhận một số hình thức văn bản, đòi ghi rõ việc gì, hoặc yêu cầu chủ thể có mặt một lần để ký mẫu.
Với cơ quan nhà nước, điều kiện về hồ sơ thường được công bố trong bộ thủ tục hành chính; cán bộ tiếp nhận không được tự đặt thêm ngoài quy định, nhưng có quyền đòi đúng những gì quy định yêu cầu. Với ngân hàng, doanh nghiệp, trường tư, điều kiện nằm trong quy trình nội bộ và hợp đồng giữa họ với khách hàng; họ có quyền chặt hơn luật.
Hiểu điều này giúp bạn bớt bực và hỏi đúng chỗ. Với cơ quan nhà nước, bạn có thể hỏi "yêu cầu này nằm ở thủ tục nào". Với ngân hàng, câu hỏi hữu ích hơn là "mẫu và hình thức nào ngân hàng chấp nhận cho việc này". Cả hai câu đều tốt hơn việc tranh luận ở quầy sau khi đã mất một buổi đi công chứng.
Bảy lý do giấy uỷ quyền bị trả lại
Sai hình thức. Nơi nhận cần hợp đồng uỷ quyền có công chứng mà bạn mang giấy uỷ quyền chỉ chứng thực chữ ký, hoặc ngược lại họ chỉ nhận mẫu riêng của họ.
Phạm vi không nhắc tới việc của họ. Giấy ghi "giải quyết các thủ tục về nhà đất" nhưng không nói rõ được nhận tiền, được ký giấy rút tiền, được nhận bản chính giấy chứng nhận. Nơi nhận chỉ cho làm đúng việc ghi trên giấy.
Thông tin lệch giấy tờ gốc. Số căn cước cũ, tên đường cũ, tên tỉnh trước khi sắp xếp; số tài khoản, số hồ sơ ghi sai một chữ số.
Thời hạn không rõ hoặc đã hết. Nhiều nơi đòi giấy ghi rõ thời hạn, có nơi chỉ nhận giấy lập trong khoảng thời gian gần.
Thiếu bản chính hoặc thiếu số bản. Nơi nhận cần giữ lại một bản chính trong hồ sơ của họ; bạn chỉ có một bản và cần dùng tiếp ở nơi khác.
Người được uỷ quyền không đủ điều kiện theo quy định của nơi nhận. Ví dụ có thủ tục chỉ cho người thân trong gia đình nhận thay, hoặc yêu cầu người được uỷ quyền đủ tuổi, có giấy tờ tuỳ thân còn hạn.
Việc đó không được uỷ quyền. Có thủ tục đòi chính người đó có mặt, chẳng hạn cần lấy sinh trắc học, ký mẫu chữ ký ban đầu hoặc phỏng vấn trực tiếp.
Bộ câu hỏi mang theo khi hỏi nơi nhận
Gọi điện hoặc ra quầy trước một lần, hỏi lần lượt các câu dưới đây và ghi lại câu trả lời cùng tên người trả lời:
- Việc này có được uỷ quyền cho người khác làm không, hay chủ thể phải tự đến?
- Nơi mình chấp nhận văn bản uỷ quyền hình thức nào: hợp đồng uỷ quyền có công chứng, giấy uỷ quyền có chứng thực chữ ký, hay mẫu riêng ký tại quầy?
- Nơi mình có mẫu riêng không, lấy ở đâu, có cần điền theo mẫu đó rồi mới mang đi công chứng hay chứng thực không?
- Văn bản cần ghi những thông tin gì về việc được uỷ quyền: số hồ sơ, số tài khoản, khoản tiền, kỳ chi trả?
- Người được uỷ quyền cần mang những gì ngoài văn bản uỷ quyền?
- Nơi mình giữ lại bản chính hay chỉ đối chiếu rồi trả? Cần mấy bản?
- Có giới hạn thời gian từ ngày lập văn bản đến ngày nộp không?
Nếu câu trả lời qua điện thoại mơ hồ, xin họ chỉ chỗ công bố thủ tục hoặc gửi tin nhắn xác nhận. Với ngân hàng, hỏi đúng chi nhánh giữ tài khoản, vì quy trình giữa các chi nhánh có thể khác nhau trong cùng một ngân hàng.
Nơi nhận khác nhau, chỗ hay vướng khác nhau
Một vài nhóm nơi nhận phổ biến và điểm bạn nên hỏi kỹ nhất ở từng nơi. Đây là kinh nghiệm chung, không phải quy định.
| Nơi nhận | Chỗ hay vướng | Nên hỏi kỹ |
|---|---|---|
| Ngân hàng | Chỉ nhận mẫu riêng, đòi chủ tài khoản đến ký một lần | Có thể ký mẫu uỷ quyền tại quầy không, phạm vi rút tiền tới đâu |
| Văn phòng đăng ký đất đai | Phạm vi không ghi rõ được nộp, nhận kết quả | Ghi việc nộp hồ sơ, nhận giấy chứng nhận bản chính |
| Cơ quan đăng ký xe | Thông tin xe, số khung số máy sai | Đối chiếu từng ký tự với giấy đăng ký |
| Cơ quan chi trả chế độ | Uỷ quyền nhận nhiều kỳ, thời hạn không rõ | Uỷ quyền nhận mấy kỳ, có mẫu riêng không |
| Nhà trường | Người nhận không thuộc danh sách người thân đã khai | Có cần bổ sung người đón, người nhận hồ sơ trước không |
| Doanh nghiệp đối tác | Giấy không ghi hạn mức ký, không có dấu công ty | Họ cần giấy uỷ quyền của người đại diện theo pháp luật hay biên bản nội bộ |
Cột cuối cho thấy mẹo chung: nơi nhận nào cũng quan tâm nhất tới đúng việc họ sắp làm. Viết giấy theo câu hỏi "người tiếp nhận ở đó sẽ cần đọc thấy câu gì để yên tâm làm theo" là cách nhanh nhất để không bị trả.
Đã bị trả lại thì làm gì tiếp
Việc đầu tiên là xin lý do cụ thể, tốt nhất bằng văn bản hoặc ít ra là ghi lại tên người tiếp nhận, thời điểm và nội dung họ nói. Với cơ quan nhà nước, phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ là thứ bạn nên xin. Lý do càng cụ thể, văn bản lần sau càng trúng.
Tiếp theo, đừng sửa tay vào văn bản đã công chứng hay chứng thực, kể cả sửa một chữ số. Mọi chỉnh sửa phải qua thủ tục đúng: lập văn bản mới, hoặc với lỗi kỹ thuật thì làm thủ tục sửa tại tổ chức đã công chứng. Người được uỷ quyền tự sửa là làm hỏng văn bản và có thể gặp rắc rối lớn hơn.
Nếu bạn cho rằng nơi nhận đòi quá quy định, có thể phản ánh lên lãnh đạo nơi đó hoặc qua kênh phản ánh thủ tục hành chính. Với ngân hàng, có thể khiếu nại theo quy trình chăm sóc khách hàng. Trong lúc chờ, nếu việc gấp, cân nhắc làm lại văn bản theo đúng yêu cầu để không lỡ việc, và giữ hồ sơ lần trước để làm căn cứ khi phản ánh.
Viết giấy một lần dùng được ở nhiều nơi
Khi một việc đi qua nhiều nơi nhận, như bán xe phải qua công chứng, cơ quan thuế, cơ quan đăng ký, nên tính trước để không phải lập nhiều văn bản:
- Liệt kê theo thứ tự từng việc ở từng nơi, mỗi việc một dòng, thay vì một câu bao trùm.
- Ghi đủ thông tin định danh tài sản, hồ sơ, tài khoản xuất hiện ở các nơi đó, đối chiếu từng ký tự với giấy tờ gốc.
- Lập đủ số bản chính cho những nơi giữ lại bản chính; với nơi chỉ đối chiếu, có thể dùng bản sao chứng thực.
- Chọn hình thức chặt nhất mà các nơi đòi; một nơi đòi công chứng thì cả bộ nên đi công chứng.
- Đặt thời hạn đủ cho cả chuỗi việc nhưng không quá dài, và ghi rõ văn bản chấm dứt khi việc cuối cùng hoàn tất.
Một văn bản gom nhiều việc tiện cho người được uỷ quyền nhưng cũng trao nhiều quyền hơn trong một tờ giấy. Nếu trong chuỗi có một việc nhạy cảm như nhận tiền, cân nhắc tách việc đó ra văn bản riêng với điều kiện chặt hơn, để những nơi chỉ cần xem quyền nộp hồ sơ không phải giữ bản chính có cả quyền nhận tiền.
Ví dụ giả định: một lần hỏi trước, đỡ hai chuyến đi
Anh Tuấn ở Lâm Đồng muốn em gái ở TP Hồ Chí Minh thay mình làm thủ tục nhận lại tiền đặt cọc và giấy tờ gốc từ một công ty sau khi huỷ hợp đồng mua hàng trả góp. Lần đầu, anh tự soạn giấy uỷ quyền ghi "thay mặt giải quyết mọi việc với công ty", chứng thực chữ ký ở uỷ ban cấp xã rồi gửi bản chính cho em. Công ty trả lại vì giấy không ghi số hợp đồng, không ghi được nhận tiền, và họ cần giữ một bản chính.
Lần thứ hai, anh gọi bộ phận chăm sóc khách hàng trước. Anh được biết công ty chấp nhận giấy uỷ quyền có chứng thực chữ ký, nhưng phải ghi số hợp đồng, số tiền cọc, tài khoản nhận tiền đứng tên chính anh, và việc nhận bản chính giấy tờ đã nộp. Anh soạn lại, chứng thực hai bản chính, gửi một bản cho em, giữ một bản. Em gái nộp một lần là xong, tiền về đúng tài khoản của anh.
Điều đáng chú ý trong ví dụ là anh chọn cho tiền về tài khoản của chính mình thay vì cho em nhận tiền mặt. Đó không phải vì nghi em, mà vì nơi nhận yên tâm hơn và chuỗi chứng từ sạch hơn. Nhiều nơi nhận sẵn sàng làm nhanh hơn khi giấy uỷ quyền không trao quyền cầm tiền cho người khác.
Câu hỏi thường gặp
Văn bản uỷ quyền đã công chứng mà ngân hàng vẫn không nhận là đúng hay sai?
Ngân hàng có quyền đặt quy trình nội bộ để bảo vệ tiền của khách và của chính họ. Nhiều ngân hàng chỉ chấp nhận mẫu riêng hoặc đòi chủ tài khoản có mặt một lần. Hỏi rõ quy trình của chi nhánh giữ tài khoản, và nếu thấy bất hợp lý thì khiếu nại theo kênh chăm sóc khách hàng của ngân hàng.
Cán bộ một cửa đòi thêm giấy tờ không có trong thủ tục thì làm sao?
Bạn có quyền hỏi căn cứ và đề nghị được hướng dẫn bằng phiếu bổ sung hồ sơ. Thủ tục hành chính được công bố công khai; nếu yêu cầu nằm ngoài danh mục đó, bạn có thể phản ánh lên lãnh đạo cơ quan hoặc qua kênh phản ánh, kiến nghị về thủ tục hành chính.
Có nên dùng một giấy uỷ quyền "toàn quyền" để khỏi bị trả lại không?
Không nên. Nơi nhận thường cần thấy đích danh việc của họ, nên giấy toàn quyền chung chung vẫn có thể bị trả. Trong khi đó, giấy toàn quyền lại mở rộng rủi ro lạm quyền cho bạn. Liệt kê việc cụ thể vừa dễ được nhận vừa an toàn hơn.
Nơi nhận giữ bản chính giấy uỷ quyền thì làm sao dùng tiếp?
Hỏi trước nơi đó có giữ lại không. Nếu có, lập nhiều bản chính ngay từ đầu khi công chứng hoặc chứng thực. Nếu đã lỡ, bạn có thể xin bản sao từ tổ chức công chứng đang lưu bản gốc, hoặc làm bản sao chứng thực từ bản chính còn lại cho nơi chấp nhận bản sao.
Giấy uỷ quyền ghi địa chỉ cũ trước khi sắp xếp tỉnh, xã có bị trả không?
Có thể bị hỏi lại nếu địa chỉ không khớp giấy tờ hiện hành. Khi lập văn bản mới, ghi địa chỉ theo tên đơn vị hành chính hiện hành, có thể ghi thêm địa chỉ cũ trong ngoặc để đối chiếu với giấy tờ cũ. Với văn bản đã lập, hỏi nơi nhận có chấp nhận kèm giấy xác nhận thay đổi địa giới hay không.
Người được uỷ quyền bị trả hồ sơ có tự lập giấy uỷ quyền mới được không?
Không. Chỉ người uỷ quyền mới lập được văn bản uỷ quyền mới. Người được uỷ quyền nên báo lại ngay, kèm lý do cụ thể từ nơi nhận, để người uỷ quyền làm lại cho trúng. Nếu văn bản cũ cho phép uỷ quyền lại, đó là chuyện khác và cũng phải đúng hình thức.