TraoQuyen.comTrao Quyền
Viết phạm vi uỷ quyền cho chặt

Điều khoản uỷ quyền lại: cấm hẳn, cho phép có giới hạn hay để im lặng

Câu “được uỷ quyền lại” nằm sẵn trong nhiều bản soạn sẵn. Ba lựa chọn khi viết điều khoản này, giới hạn nên kèm nếu cho phép và cách kiểm một chuỗi uỷ quyền.

Small law office in Da Nang, an assistant passing a sealed envelope across a desk to a client seen from behind, closed laptop, overcast window light

Điều khoản uỷ quyền lại quyết định người bạn tin có được chuyển việc của bạn sang tay một người khác hay không. Với tài sản lớn và việc liên quan đến tiền, cách an toàn là không cho phép, hoặc chỉ cho phép với người được nêu tên, cho một phần việc cụ thể, và không bao giờ kèm quyền nhận tiền hay định đoạt tài sản.

Theo nguyên tắc chung của Bộ luật Dân sự, người được uỷ quyền không tự do uỷ quyền lại; việc đó cần sự đồng ý của người uỷ quyền, trừ một số tình huống bất khả kháng. Vấn đề là nhiều bản soạn sẵn đã ghi sẵn sự đồng ý ấy, và người ký không để ý. Bài giúp bạn chọn giữa ba cách viết, đặt giới hạn nếu cho phép, và biết cách kiểm khi chính bạn là người đứng trước một chuỗi giấy uỷ quyền.

Luật mặc định nói gì khi giấy không nhắc đến uỷ quyền lại

Nguyên tắc chung trong pháp luật dân sự Việt Nam là quan hệ uỷ quyền dựa trên lòng tin vào một người cụ thể. Vì thế, người được uỷ quyền chỉ được giao lại việc cho người thứ ba khi người uỷ quyền đồng ý, hoặc khi gặp sự kiện bất khả kháng mà không uỷ quyền lại thì mục đích của việc uỷ quyền không thực hiện được. Phạm vi uỷ quyền lại không được vượt phạm vi ban đầu, và hình thức văn bản uỷ quyền lại phải tương xứng với văn bản gốc.

Như vậy, nếu giấy của bạn im lặng, người được uỷ quyền về nguyên tắc không tự giao lại được. Họ phải hỏi bạn, và bạn có cơ hội quyết định lúc đó. Im lặng không phải là lựa chọn tệ. Nó chỉ tệ khi bạn không liên lạc được, hoặc khi việc thật sự cần nhiều người làm.

Ngoại lệ bất khả kháng là điểm cần hiểu đúng. Đây là trường hợp có sự kiện khách quan không lường trước và không khắc phục được, chứ không phải người được uỷ quyền bận việc hay ngại đi. Khi có tranh cãi về việc một sự kiện có phải bất khả kháng hay không, đó là câu hỏi cần luật sư đánh giá theo hoàn cảnh cụ thể.

Các nguyên tắc trên có thể được hướng dẫn hoặc điều chỉnh trong văn bản chuyên ngành cho từng loại việc. Trước khi dựa vào chúng cho một giao dịch cụ thể, nên hỏi công chứng viên hoặc nơi tiếp nhận về quy định hiện hành.

Câu “được quyền uỷ quyền lại” nằm sẵn trong nhiều bản soạn sẵn

Khi tải một bản giấy uỷ quyền trên mạng hoặc nhận bản soạn sẵn ở một nơi làm dịch vụ, bạn hay gặp câu đại ý người được uỷ quyền “được quyền uỷ quyền lại cho bên thứ ba thực hiện các công việc nêu trên”. Câu đó chính là sự đồng ý trước mà luật đòi hỏi. Ký vào là bạn đã cho phép, dù lúc ký không ai giải thích.

Hệ quả thực tế: người bạn tin có thể giao toàn bộ việc cho một người bạn chưa từng gặp. Người thứ hai, nếu văn bản uỷ quyền lại cũng có câu tương tự, có thể giao tiếp cho người thứ ba. Trong các vụ việc nhà đất bị tranh chấp, chuỗi uỷ quyền nhiều tầng là hình ảnh không hiếm: chủ tài sản ban đầu không biết người đang cầm quyền bán nhà mình là ai.

Ví dụ giả định: một người mẹ ở Ninh Bình uỷ quyền cho con trai lo thủ tục cho thuê đất vườn, ký vào bản soạn sẵn có câu được uỷ quyền lại. Con trai bận, uỷ quyền lại cho một người quen làm môi giới. Người môi giới làm việc với bên thuê, nhận cọc, hứa những điều kiện bà mẹ không biết. Khi có chuyện, cả ba người đều nói mình làm trong phạm vi được giao.

Đọc kỹ từng dòng của bản soạn sẵn, gạch câu này đi nếu không cần, là việc mất vài giây nhưng giữ cho chuỗi người cầm quyền dừng ở người bạn đã chọn.

Ba lựa chọn và khi nào dùng

Không có lựa chọn đúng cho mọi việc. Bảng dưới giúp bạn chọn theo việc và theo hoàn cảnh liên lạc của mình:

Lựa chọnCách hiểuHợp vớiĐiểm yếu
Cấm hẳnKhông được uỷ quyền lại dưới bất kỳ hình thức nàoTài sản lớn, có tiền, người nhận là cá nhânViệc tắc nếu người được uỷ quyền ốm, đi xa; vẫn còn ngoại lệ do luật quy định
Cho phép có giới hạnĐược uỷ quyền lại cho người, việc, thời hạn đã ghiViệc kéo dài, việc nhiều bước, người nhận là tổ chức hành nghềViết phức tạp hơn, cần kiểm khi uỷ quyền lại xảy ra
Để im lặngÁp dụng nguyên tắc chung: cần hỏi người uỷ quyềnViệc ngắn, bạn luôn liên lạc đượcNgười được uỷ quyền có thể không biết phải hỏi; bị hiểu lầm khi có bất khả kháng

Nếu bạn đang ở nước ngoài, nằm viện hoặc khó liên lạc, “im lặng” dễ làm việc tắc vì không ai hỏi được bạn. Khi đó cho phép có giới hạn thường thực tế hơn cấm hẳn. Ngược lại, nếu bạn liên lạc dễ dàng và tài sản quan trọng, cấm hẳn giúp mọi người hiểu rõ việc này không được chuyển tay.

Nếu cho phép uỷ quyền lại, giới hạn những gì

Người được nhận. Nêu tên cụ thể, hoặc ít nhất là tiêu chí rõ: luật sư trong cùng tổ chức hành nghề, nhân viên của công ty được nêu tên. Tránh “bất kỳ người nào”.

Phần việc. Chỉ cho uỷ quyền lại những việc thủ tục như nộp, nhận hồ sơ, xuất trình giấy tờ. Việc ký kết, đàm phán nên giữ ở người bạn đã chọn.

Những quyền không bao giờ chuyển. Nhận tiền, định đoạt tài sản, thế chấp, chấp nhận điều khoản phạt. Ghi đích danh để không ai phải suy luận.

Không uỷ quyền tiếp. Người nhận uỷ quyền lại không được giao lại lần nữa. Một câu ngắn chặn cả chuỗi.

Báo trước và gửi bản sao. Người được uỷ quyền phải báo bạn trước khi uỷ quyền lại và gửi bản sao văn bản uỷ quyền lại ngay khi ký.

Thời hạn không dài hơn gốc. Uỷ quyền lại kết thúc chậm nhất cùng lúc với uỷ quyền gốc, kể cả khi bạn chấm dứt sớm uỷ quyền gốc.

Trách nhiệm. Ghi rõ người được uỷ quyền ban đầu vẫn chịu trách nhiệm với bạn về việc người nhận uỷ quyền lại đã làm, theo mức các bên thoả thuận.

Uỷ quyền cho luật sư hoặc đơn vị dịch vụ: ai thật sự sẽ làm việc

Khi bạn giao việc cho một văn phòng luật hay một công ty dịch vụ, người đi nộp hồ sơ, người đi gặp cơ quan có thể không phải là người bạn đã gặp. Cách nhiều nơi xử lý là để bạn uỷ quyền cho một cá nhân, rồi người đó uỷ quyền lại cho đồng nghiệp hoặc nhân viên. Muốn làm được như vậy, giấy của bạn phải cho phép uỷ quyền lại.

Trước khi ký, hỏi thẳng: ai là người sẽ đứng tên trong giấy uỷ quyền, ai sẽ thực sự đi làm từng bước, có cần uỷ quyền lại không. Nếu có, đề nghị ghi trong giấy rằng chỉ được uỷ quyền lại cho người thuộc tổ chức đó, cho những việc thủ tục, không kèm quyền nhận tiền. Hợp đồng dịch vụ với đơn vị đó cũng nên nói rõ trách nhiệm của đơn vị với việc của nhân viên.

Một số tổ chức có thể đề nghị bạn uỷ quyền thẳng cho nhiều người cùng lúc thay vì uỷ quyền lại. Cách này rõ hơn về mặt người làm, nhưng cần thống nhất mỗi người được làm gì và có phải cùng ký không. Đó là chủ đề riêng; khi gặp, hỏi luật sư của chính đơn vị đó để họ giải thích cách tổ chức công việc.

Kiểm một chuỗi uỷ quyền khi bạn là bên giao dịch

Nếu người đứng trước bạn cầm một giấy uỷ quyền lại, ví dụ để bán xe, cho thuê nhà, nhận hàng, hãy đi ngược chuỗi trước khi giao tiền hoặc ký:

  1. Yêu cầu xem văn bản uỷ quyền gốc, không chỉ văn bản uỷ quyền lại.
  2. Tìm trong văn bản gốc câu cho phép uỷ quyền lại. Không có thì người đang đứng trước bạn có thể không có quyền.
  3. So phạm vi: văn bản uỷ quyền lại có vượt phạm vi văn bản gốc không, đặc biệt ở quyền nhận tiền và giá.
  4. So hình thức: văn bản gốc công chứng mà văn bản uỷ quyền lại chỉ là giấy viết tay là dấu hiệu cần hỏi kỹ.
  5. Kiểm thời hạn của từng mắt xích, cả hai văn bản đều phải còn hiệu lực ở thời điểm giao dịch.
  6. Liên hệ trực tiếp người uỷ quyền gốc qua kênh bạn tự tìm, không qua thông tin người đại diện đưa, để xác nhận.

Nếu chuỗi có từ ba mắt xích trở lên, hoặc người uỷ quyền gốc không liên lạc được, đó là tín hiệu nên dừng và hỏi luật sư hoặc công chứng viên. Khi phát hiện giấy tờ có dấu hiệu giả, giữ lại bản chụp và báo cơ quan công an.

Viết câu cấm hoặc câu cho phép sao cho không ai hiểu lệch

Câu cấm uỷ quyền lại nên ngắn và tuyệt đối: người được uỷ quyền tự mình thực hiện các công việc nêu trên, không được uỷ quyền lại toàn bộ hay một phần cho bất kỳ ai. Thêm chữ “một phần” là để chặn cách hiểu rằng chỉ cấm giao lại cả việc, còn giao lại từng bước thì được. Câu chính thức để công chứng viên chỉnh theo văn phong của văn bản.

Nếu bạn chọn cho phép có giới hạn, đừng viết một câu dài gom mọi giới hạn. Tách thành các dòng ngắn đánh số: được uỷ quyền lại cho ai, những việc nào, không gồm quyền nào, phải báo trước thế nào, kết thúc khi nào. Dòng ngắn dễ đọc ở quầy tiếp nhận và khó bị trích một nửa để dùng.

Một chi tiết hay bị bỏ qua là mối quan hệ giữa câu về uỷ quyền lại và cái đuôi “các việc liên quan khác” ở cuối danh sách công việc. Nếu cái đuôi quá rộng, người đọc có thể cho rằng việc giao lại cho người khác cũng là một “việc liên quan”. Khi đã cấm uỷ quyền lại, nên đọc lại cả phần đuôi để chắc hai chỗ không mâu thuẫn.

Cuối cùng, nói chuyện trực tiếp với người được uỷ quyền về điều khoản này. Người được uỷ quyền là người thân thường không biết luật hạn chế việc giao lại; họ giao cho bạn bè đi làm hộ vì nghĩ đó là chuyện bình thường. Một lời dặn rõ ràng lúc ký tránh được phần lớn rắc rối.

Câu hỏi thường gặp

Giấy uỷ quyền không nhắc gì tới uỷ quyền lại thì người được uỷ quyền có được giao lại không?

Theo nguyên tắc chung, không được, trừ khi bạn đồng ý hoặc có sự kiện bất khả kháng làm mục đích uỷ quyền không thực hiện được. Nếu người được uỷ quyền đã tự giao lại khi chưa hỏi bạn, nên phản đối bằng văn bản và hỏi luật sư.

Đã ký giấy có câu được uỷ quyền lại thì sửa thế nào?

Bạn có thể làm văn bản sửa đổi phạm vi, rút bỏ quyền uỷ quyền lại, với hình thức tương xứng văn bản gốc, và báo cho người được uỷ quyền cùng các bên thứ ba liên quan. Nếu việc uỷ quyền lại đã xảy ra, cần hỏi luật sư về hiệu lực của những gì đã làm.

Uỷ quyền lại có cần công chứng không?

Nguyên tắc chung là hình thức uỷ quyền lại phải phù hợp hình thức uỷ quyền ban đầu. Nếu văn bản gốc đã công chứng, văn bản uỷ quyền lại thường cũng cần có hình thức tương xứng. Hỏi công chứng viên về trường hợp cụ thể.

Người nhận uỷ quyền lại làm sai thì ai chịu trách nhiệm với bạn?

Tuỳ thoả thuận và tình huống. Nên ghi sẵn trong văn bản gốc rằng người được uỷ quyền ban đầu vẫn chịu trách nhiệm với bạn về việc người nhận uỷ quyền lại làm. Khi có thiệt hại, hỏi luật sư để xác định nên yêu cầu ai bồi thường.

Cấm uỷ quyền lại có làm việc của mình bị tắc không?

Có thể, nếu người được uỷ quyền ốm hoặc đi xa. Khi đó bạn có thể làm một văn bản uỷ quyền mới cho người khác. Nếu bạn sẽ khó liên lạc trong thời gian dài, cân nhắc cho phép uỷ quyền lại có giới hạn thay vì cấm hẳn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138