TraoQuyen.comTrao Quyền
Viết phạm vi uỷ quyền cho chặt

Uỷ quyền kèm điều kiện: viết điều kiện để người cầm giấy và bên thứ ba kiểm được

Điều kiện trong uỷ quyền chỉ có tác dụng khi kiểm được. Phân biệt điều kiện với giới hạn, bốn loại điều kiện hay dùng và chỗ nên đặt điều kiện nội bộ.

Young woman in a quiet hospital corridor in Hue holding a closed folder, her elderly father seated on a bench beside her, soft fluorescent light, faces turned away

Uỷ quyền kèm điều kiện là cách nói: người kia được làm việc này, nhưng chỉ khi một sự việc cụ thể đã xảy ra, ví dụ đã nhận đủ tiền, đã có giấy hẹn, đã có xác nhận của bạn. Điều kiện chỉ có tác dụng khi ai cũng kiểm được nó đã xảy ra hay chưa. Những điều kiện như “khi cần thiết”, “khi thấy hợp lý” nghe chặt nhưng thực tế để người cầm giấy tự quyết.

Bài phân biệt điều kiện với giới hạn, đưa ra bảng điều kiện kiểm được và không kiểm được, bốn loại điều kiện hay dùng trong việc gia đình và kinh doanh nhỏ, cách viết từng bước, và chỗ nên đặt những điều kiện chỉ hai bên hiểu với nhau. Các nguyên tắc nêu ở đây là chung; văn bản cụ thể nên được công chứng viên hoặc luật sư xem.

Điều kiện khác giới hạn ở đâu

Giới hạn trả lời câu hỏi “tới mức nào”: bán không dưới bao nhiêu, chi không quá bao nhiêu, thuê không dài quá bao lâu. Điều kiện trả lời câu hỏi “khi nào thì được làm”: chỉ ký khi bên kia đã chuyển cọc, chỉ nhận hồ sơ khi cơ quan đã báo có kết quả, chỉ rút tiền khi có hoá đơn viện phí. Một giấy uỷ quyền chặt thường cần cả hai, vì người đại diện có thể làm đúng mức nhưng sai thời điểm.

Ví dụ giả định: một người cha ở Huế đang điều trị dài ngày, uỷ quyền cho con gái lo các khoản chi cho việc chữa bệnh. Giới hạn là tổng chi không vượt một mức. Điều kiện là mỗi khoản chi phải ứng với một chứng từ của cơ sở y tế. Thiếu điều kiện, người con có thể chi đúng mức nhưng cho việc khác; thiếu giới hạn, người con chi đúng việc nhưng không biết dừng ở đâu.

Theo nguyên tắc chung của luật dân sự, các bên trong quan hệ uỷ quyền được tự thoả thuận về công việc và cách thực hiện, miễn không trái luật và đạo đức xã hội. Điều kiện là một phần của thoả thuận đó. Câu hỏi thực tế không phải là có được đặt điều kiện hay không, mà là điều kiện được viết ra sao để người đại diện tuân theo được và bên thứ ba biết mà kiểm.

Có một điểm nên nhớ: uỷ quyền vẫn phải là việc do người uỷ quyền tự mình quyết định khi còn đủ năng lực. Điều kiện kiểu “khi người uỷ quyền không còn tỉnh táo thì người được uỷ quyền làm thay mọi việc” là chỗ cần hỏi luật sư, vì đó là vùng của giám hộ và các thủ tục riêng, không phải chuyện viết thêm một câu.

Điều kiện kiểm được và điều kiện không kiểm được

Cột trái là cách viết hay gặp, cột phải là cách viết lại để một người thứ ba cũng biết điều kiện đã xảy ra hay chưa:

Cách viết mơ hồVì sao không kiểm đượcCách viết kiểm được
Khi cần thiếtAi quyết là cần? Người đại diện tự quyếtKhi có giấy hẹn, thông báo hoặc yêu cầu bằng văn bản của nơi tiếp nhận
Khi giá hợp lýHợp lý theo ai, so với cái gìKhi giá không thấp hơn mức đã ghi
Sau khi bàn với gia đìnhBàn với ai, bàn xong thế nào là xongSau khi có xác nhận bằng văn bản của người uỷ quyền hoặc người được nêu tên
Khi bên kia đã thanh toánThanh toán bao nhiêu, vào đâu, ai xác nhậnKhi tài khoản đã ghi của người uỷ quyền nhận đủ khoản tiền đã ghi
Trong trường hợp khẩn cấpKhẩn cấp là gìKhi có chỉ định nhập viện, phẫu thuật, hoặc sự kiện cụ thể được liệt kê
Khi người uỷ quyền vắng mặtVắng mặt bao lâu, ai chứng minhTrong thời gian người uỷ quyền đi công tác hoặc ở nước ngoài theo thời hạn đã ghi

Điểm chung của cột phải là điều kiện được gắn vào một thứ có thể nhìn thấy: một văn bản, một con số, một khoản tiền đã về, một ngày cụ thể. Điều kiện gắn vào cảm nhận hay đánh giá thì cuối cùng người cầm giấy là người phán xử.

Bốn loại điều kiện hay dùng

Điều kiện về thời điểm. Chỉ được làm từ ngày nào hoặc sau sự kiện nào: sau khi hợp đồng thuê cũ hết hạn, sau khi cơ quan trả kết quả. Dễ viết, dễ kiểm, hợp với việc có trình tự rõ.

Điều kiện về tiền và chứng từ. Chỉ được giao tài sản khi tiền đã về tài khoản chỉ định; chỉ được chi khi có hoá đơn hay giấy báo. Loại này bảo vệ dòng tiền hiệu quả nhất, vì chứng từ vừa là điều kiện vừa là bằng chứng sau này.

Điều kiện về sự đồng ý. Chỉ được ký khi người uỷ quyền, hoặc một người khác được nêu tên như anh chị em trong nhà, xác nhận bằng văn bản. Đây là loại an toàn nhất nhưng cũng chậm nhất, và bên thứ ba có thể yêu cầu xem văn bản xác nhận.

Điều kiện về tình trạng tài sản. Chỉ nhận bàn giao khi biên bản kiểm tra không ghi lỗi; chỉ trả tiền cho thợ khi nghiệm thu đạt. Hợp với việc nhận nhà, nhận hàng, thuê thi công. Nên ghi luôn ai được ký biên bản kiểm tra.

Viết một điều kiện từ đầu đến cuối

Áp dụng cho từng đầu việc có điều kiện, không nên gom chung tất cả điều kiện vào một câu cuối giấy:

  1. Xác định đầu việc nào cần điều kiện. Thường là những việc có ký kết, có tiền, hoặc có giao tài sản.
  2. Viết điều kiện bằng một sự việc nhìn thấy được, theo cột phải của bảng trên.
  3. Ghi ai là người xác nhận điều kiện đã xảy ra và bằng cách nào: tin nhắn, thư điện tử, văn bản ký tay.
  4. Ghi điều gì xảy ra nếu điều kiện chưa đến: người đại diện dừng và báo lại, không được tự thay bằng cách khác.
  5. Đọc lại từ góc bên thứ ba: họ có cần biết điều kiện này không, và nếu có thì họ kiểm bằng gì.
  6. Thống nhất với người được uỷ quyền rằng họ hiểu và làm được, trước khi mang đi công chứng hoặc chứng thực.

Bước 4 hay bị quên nhất. Điều kiện không nói rõ hậu quả khi chưa đến sẽ bị hiểu theo hướng tiện cho người đang cầm giấy: chưa có văn bản xác nhận nhưng đã gọi điện được rồi, chưa nhận đủ tiền nhưng bên kia hứa mai chuyển.

Điều kiện “phải có xác nhận của người uỷ quyền” — làm sao cho dùng được

Nhiều người thấy loại điều kiện này hấp dẫn vì giữ được quyền quyết định cuối cùng trong tay mình. Nhưng nếu viết không kỹ, nó biến giấy uỷ quyền thành giấy vô dụng: bên thứ ba không biết lấy gì chứng minh bạn đã đồng ý, nên hoặc từ chối giao dịch, hoặc bỏ qua điều kiện.

Để dùng được, câu điều kiện nên nói ba thứ. Một là hình thức xác nhận: văn bản có chữ ký, thư điện tử từ một địa chỉ đã ghi, hay hình thức khác mà nơi tiếp nhận chấp nhận. Hai là nội dung xác nhận phải có những gì: đồng ý với giá, với bên kia, với ngày ký. Ba là người đại diện phải xuất trình xác nhận đó cho bên thứ ba và giữ bản lưu.

Với việc ở cơ quan nhà nước, ngân hàng hay phòng công chứng, nên hỏi trước nơi tiếp nhận họ có chấp nhận cơ chế xác nhận kèm theo không. Nhiều nơi chỉ làm việc theo văn bản uỷ quyền đã hoàn chỉnh và không kiểm các xác nhận bên ngoài. Khi đó, thay vì cài điều kiện xác nhận, bạn có thể chia việc thành nhiều lần uỷ quyền nhỏ, mỗi lần một văn bản riêng, ký khi đã sẵn sàng cho bước đó.

Điều kiện xác nhận cũng đòi hỏi bạn liên lạc được. Nếu bạn sắp đi xa, ở nơi khó liên lạc, loại điều kiện này có thể làm việc tắc hoàn toàn. Hãy chọn loại điều kiện hợp với hoàn cảnh thật của mình.

Điều kiện nội bộ và phạm vi đối ngoại: đặt đúng chỗ

Có những điều kiện chỉ hai bên hiểu với nhau, ví dụ “chỉ bán khi anh cả đã đồng ý”, “ưu tiên cho người trong họ thuê trước”. Đưa chúng vào phần bên thứ ba đọc khiến giấy rối và dễ bị từ chối. Cách thường dùng là chia hai lớp: phạm vi đối ngoại ghi những việc người đại diện được làm với bên ngoài, còn chỉ dẫn nội bộ ghi cách làm, thứ tự ưu tiên, việc phải hỏi trước.

Chỉ dẫn nội bộ có thể nằm trong hợp đồng uỷ quyền giữa hai bên, hoặc một văn bản thoả thuận riêng. Người đại diện làm trái chỉ dẫn nội bộ thì phải chịu trách nhiệm với bạn theo thoả thuận và theo nguyên tắc bồi thường thiệt hại. Tuy vậy, giao dịch với bên thứ ba không biết về chỉ dẫn đó có bị ảnh hưởng hay không là câu hỏi pháp lý phức tạp, tuỳ từng trường hợp, nên cần hỏi luật sư khi có chuyện.

Từ đó rút ra một quy tắc chọn chỗ: điều kiện nào mà vi phạm sẽ gây thiệt hại khó lấy lại, ví dụ bán tài sản, nhận tiền lớn, thì nên đưa vào phạm vi đối ngoại để bên thứ ba thấy. Điều kiện nào thuộc về cách làm, ưu tiên, phép lịch sự trong gia đình thì để ở chỉ dẫn nội bộ.

Những sai sót hay gặp khi viết điều kiện

Rà lại bản nháp theo danh sách dưới đây trước khi đi ký:

  • Điều kiện dồn hết xuống một câu cuối giấy, không rõ áp dụng cho đầu việc nào.
  • Điều kiện dựa vào đánh giá: “khi thuận lợi”, “nếu thấy cần”, “trong trường hợp phù hợp”.
  • Điều kiện đòi sự đồng ý của người không được nêu tên rõ: “gia đình”, “các anh chị em”.
  • Điều kiện không nói hậu quả khi chưa đáp ứng, để người đại diện tự chọn làm tiếp.
  • Điều kiện mâu thuẫn với giới hạn, ví dụ cho phép ký khi đủ cọc nhưng lại không cho nhận cọc.
  • Điều kiện nội bộ nhạy cảm của gia đình bị viết vào phần đối ngoại, khiến người ngoài đọc được chuyện riêng.
  • Điều kiện khiến việc không thể làm được trong thực tế, vì nơi tiếp nhận không có cách nào kiểm.

Điều kiện tốt là điều kiện mà cả ba người cùng đọc ra một nghĩa: bạn, người được uỷ quyền và người lạ đứng ở quầy tiếp nhận. Nếu chưa chắc, mang bản nháp đến công chứng viên hoặc luật sư để họ góp ý trước ngày ký.

Câu hỏi thường gặp

Giấy uỷ quyền có điều kiện có được công chứng không?

Thường là được, miễn điều kiện không trái luật và đạo đức xã hội, và nội dung đủ rõ. Công chứng viên có thể đề nghị sửa câu chữ để dễ thực hiện. Nơi tiếp nhận hồ sơ về sau có thể có yêu cầu riêng, nên hỏi trước nếu việc liên quan cơ quan hay ngân hàng.

Người được uỷ quyền làm khi điều kiện chưa xảy ra thì giao dịch có hiệu lực không?

Tuỳ điều kiện có nằm trong phạm vi bên thứ ba được biết hay không, và bên thứ ba có biết hoặc phải biết điều kiện chưa xảy ra không. Đây là vùng phức tạp; khi gặp, nên giữ chứng cứ và hỏi luật sư sớm thay vì tự xử lý.

Có nên đặt điều kiện phải có đồng ý của tất cả anh chị em không?

Có thể, nhưng nên nêu đích danh từng người và cách xác nhận. Điều kiện càng nhiều người đồng ý càng chậm, và chỉ cần một người không liên lạc được là việc dừng. Nên cân nhắc giữa sự yên tâm và khả năng làm được việc.

Điều kiện có thể là một mốc thời gian không?

Có, và đây là loại dễ kiểm nhất. Ví dụ chỉ được ký hợp đồng thuê mới sau ngày hợp đồng cũ hết hạn, hoặc chỉ được nhận hồ sơ sau ngày cơ quan hẹn trả. Ghi ngày cụ thể hoặc sự kiện có văn bản đi kèm.

Điều kiện riêng của gia đình có bắt buộc phải công chứng cùng giấy uỷ quyền không?

Không nhất thiết. Những chỉ dẫn chỉ hai bên cần biết có thể nằm trong thoả thuận riêng. Nhưng nếu vi phạm điều kiện đó gây thiệt hại khó lấy lại, nên đưa vào phần văn bản mà bên thứ ba được xem, sau khi hỏi công chứng viên về cách diễn đạt.

Khi điều kiện không còn phù hợp thì sửa thế nào?

Làm văn bản sửa đổi hoặc bổ sung với hình thức tương xứng văn bản ban đầu, báo cho người được uỷ quyền và các bên thứ ba đang giao dịch. Không nên chỉ nhắn tin cho nhau rồi coi như điều kiện đã đổi, vì bên thứ ba không biết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138