TraoQuyen.comTrao Quyền
Uỷ quyền trong tranh chấp và ở toà

Đổi người đại diện giữa vụ kiện: rút uỷ quyền, báo toà, nhận lại hồ sơ

Khi người đi thay không còn phù hợp giữa chừng: chấm dứt uỷ quyền, báo toà bằng văn bản, lấy lại hồ sơ gốc và bàn giao cho người mới mà vụ việc không bị gián đoạn.

Hands of two Vietnamese people passing a thick closed folder across a wooden desk in a quiet Hà Nội office, top-down view, neutral tones, afternoon window light

Đương sự có quyền chấm dứt uỷ quyền với người đại diện bất cứ lúc nào trong vụ việc, nhưng việc chấm dứt chỉ có tác dụng với toà khi toà được thông báo; những gì người đại diện đã làm trong phạm vi uỷ quyền trước đó vẫn có hiệu lực. Đổi người là chuyện bình thường; làm sai thứ tự mới là chỗ gây rắc rối: toà vẫn gửi giấy cho người cũ, người mới đến bị hỏi tư cách, buổi làm việc bị hoãn.

Bài này đi qua những lý do thường dẫn tới đổi người, cách chấm dứt uỷ quyền đúng với toà và với người cũ, cách bàn giao hồ sơ, và các lưu ý về thù lao khi người cũ là luật sư hay người có nhận tiền công. Phần nguyên tắc về chấm dứt uỷ quyền nói chung có ở danh mục khác của trang; ở đây tập trung vào lúc vụ việc đang ở toà.

Những lý do thường dẫn đến đổi người giữa chừng

Có lý do đến từ người đại diện, có lý do đến từ chính bạn. Nhận ra sớm giúp bạn chủ động thay vì bị động khi toà đã báo lịch:

  • Người đại diện chuyển công tác, ốm dài ngày, không còn thời gian theo các buổi làm việc.
  • Người đại diện báo cáo chậm, không gửi giấy toà, hoặc đã trình bày khác ý bạn ở một buổi làm việc.
  • Phát sinh xung đột lợi ích: người đại diện bị toà đưa vào vụ án, hoặc có quan hệ làm ăn với bên kia.
  • Bạn quyết định thuê luật sư thay người thân, hoặc đổi luật sư vì không hài lòng.
  • Bạn trở về, muốn tự tham gia các buổi còn lại.
  • Người đại diện tự xin thôi vì áp lực gia đình, quan hệ với bên kia.

Với lý do xung đột lợi ích, việc đổi người không còn là lựa chọn mà là bắt buộc; toà có thể không chấp nhận tư cách người đó nữa. Những lý do khác thì bạn có thời gian sắp xếp, và nên dùng thời gian đó để làm đúng thứ tự.

Hiệu lực của những gì người cũ đã làm

Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự, giao dịch do người đại diện xác lập trong phạm vi đại diện làm phát sinh quyền, nghĩa vụ cho người được đại diện. Áp vào tố tụng: bản tự khai, tài liệu đã nộp, biên bản đã ký, ý kiến đã trình bày của người đại diện trong phạm vi uỷ quyền đều được coi như của bạn. Đổi người không xoá được những việc đó.

Vì vậy trước khi chấm dứt, bạn cần biết người cũ đã làm những gì: đã nộp tài liệu nào, đã nói gì ở phiên hoà giải, có ký thoả thuận nào chưa, có đề nghị gì với toà mà chưa được trả lời không. Hỏi trực tiếp người cũ, và nếu cần, đề nghị toà cho tiếp cận, sao chụp tài liệu trong hồ sơ theo quy định.

Nếu bạn cho rằng người cũ đã làm vượt phạm vi uỷ quyền, chẳng hạn ký hoà giải với mức bạn không cho phép, đó là chuyện cần trình bày với toà sớm, kèm giấy uỷ quyền để đối chiếu. Phần vượt phạm vi về nguyên tắc không ràng buộc bạn nếu bạn không chấp thuận, nhưng việc chứng minh phụ thuộc hồ sơ cụ thể; nên có luật sư.

Thứ tự đổi người để không gián đoạn

Thứ tự dưới đây giúp toà luôn biết ai đang đại diện cho bạn, không có khoảng trống nào mà giấy toà rơi vào tay người không còn tư cách:

  1. Chọn người mới và lập văn bản uỷ quyền mới trước, ghi rõ vụ việc, phạm vi, thời hạn, và câu "văn bản này thay thế văn bản uỷ quyền ngày… cho ông/bà…".
  2. Lập văn bản chấm dứt uỷ quyền với người cũ, hoặc gộp ý chấm dứt vào văn bản mới nếu công chứng viên hướng dẫn được.
  3. Gửi toà văn bản thông báo: chấm dứt uỷ quyền với người cũ, kèm văn bản uỷ quyền mới. Lấy biên nhận hoặc giữ phiếu gửi bưu chính.
  4. Báo người cũ bằng văn bản hoặc tin nhắn có lưu, nêu ngày chấm dứt, yêu cầu bàn giao hồ sơ và không tiếp tục làm việc với toà.
  5. Nhận lại bản gốc giấy tờ, biên lai, giấy toà người cũ đang giữ; lập biên bản bàn giao có danh mục.
  6. Người mới liên hệ thư ký toà, xuất trình giấy uỷ quyền, hỏi lịch làm việc tiếp theo.

Đảo thứ tự, chấm dứt người cũ trước rồi mới đi tìm người mới, là cách tạo ra khoảng trống. Nếu trong khoảng đó toà triệu tập, bạn không có ai đại diện và có thể bị coi là vắng mặt.

Đổi luật sư khác đổi người thân ở chỗ nào

Khi người cũ là luật sư, ngoài quan hệ uỷ quyền còn có hợp đồng dịch vụ pháp lý. Hai quan hệ chấm dứt theo hai cách:

ViệcVới người thân không nhận thù laoVới luật sư có hợp đồng dịch vụ
Chấm dứt quyền đại diệnVăn bản chấm dứt, báo toàVăn bản chấm dứt, báo toà; nếu luật sư là người bảo vệ thì báo toà không còn yêu cầu bảo vệ
Báo trướcBáo trong thời gian hợp lýTheo điều khoản hợp đồng
Tiền bạcThường không cóThanh toán phần việc đã làm, có thể bồi thường theo hợp đồng
Hồ sơ gốcBiên bản bàn giaoBiên bản bàn giao; hỏi rõ bản lưu văn phòng giữ những gì
Giữ bí mậtNhắc người thân giữ kín thông tin vụ việcLuật sư có nghĩa vụ giữ bí mật thông tin khách hàng kể cả sau khi chấm dứt

Bộ luật Dân sự cho phép bên uỷ quyền đơn phương chấm dứt bất cứ lúc nào; với uỷ quyền có thù lao, bên uỷ quyền phải trả thù lao tương ứng với công việc đã làm và có thể phải bồi thường thiệt hại. Mức cụ thể nằm ở hợp đồng; đọc lại trước khi gửi văn bản chấm dứt.

Khi người đại diện tự xin thôi hoặc mất liên lạc

Người đại diện xin thôi. Người được uỷ quyền cũng có quyền đơn phương chấm dứt, nhưng phải báo trước cho bạn một thời gian hợp lý và báo cho toà. Đề nghị họ tiếp tục đến khi người mới có giấy, và bàn giao đầy đủ trước khi rút.

Người đại diện mất liên lạc. Gửi văn bản chấm dứt uỷ quyền đến địa chỉ của họ và thông báo cho toà, kèm uỷ quyền mới. Ghi lại các lần liên lạc không được, phòng khi phải giải thích vì sao có buổi làm việc bị lỡ.

Người đại diện qua đời. Quan hệ uỷ quyền chấm dứt. Báo toà, lập uỷ quyền mới hoặc tự tham gia. Hồ sơ gốc người mất đang giữ cần được gia đình họ trả lại; nói chuyện tế nhị và có danh mục.

Người uỷ quyền qua đời. Khi đương sự mất, việc kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng được giải quyết theo quy định riêng; uỷ quyền cũ chấm dứt. Những người thừa kế cần liên hệ toà và nên hỏi luật sư ngay.

Ví dụ giả định: đổi từ người cháu sang luật sư trước phiên toà

Ông Quang ở Bắc Ninh uỷ quyền cho cháu theo vụ tranh chấp hợp đồng thuê kho. Đến buổi hoà giải thứ hai, cháu không gửi ông biên bản, chỉ báo "bên kia nói nhiều quá". Ông quyết định thuê luật sư làm người đại diện cho giai đoạn còn lại.

Ông làm giấy uỷ quyền mới cho luật sư, ghi rõ thay thế giấy cũ; cùng ngày gửi toà văn bản thông báo kèm giấy mới. Ông nhắn cho cháu, cảm ơn và đề nghị gửi lại toàn bộ giấy tờ trong tuần. Khi nhận, hai bên ký biên bản bàn giao có danh mục từng tài liệu.

Luật sư liên hệ thư ký toà, đề nghị sao chụp biên bản hai buổi hoà giải. Biên bản cho thấy cháu đã thừa nhận một sự kiện bất lợi; luật sư xây dựng lập luận khác thay vì phủ nhận điều đã được ghi nhận. Ví dụ cho thấy đổi người không xoá được quá khứ, nhưng làm đúng thứ tự thì phần còn lại của vụ việc không bị gián đoạn.

Bàn giao hồ sơ: danh mục những gì phải lấy lại

Người đại diện cũ thường giữ nhiều thứ hơn bạn nhớ. Lập biên bản bàn giao theo danh mục dưới, hai bên ký, mỗi người giữ một bản:

  • Bản gốc giấy uỷ quyền cũ, để không ai dùng lại được ở nơi khác.
  • Bản gốc giấy tờ bạn đã giao: hợp đồng, giấy nhận tiền, giấy chứng nhận tài sản, giấy tờ tuỳ thân bản sao có chứng thực.
  • Mọi giấy toà đã nhận: thông báo thụ lý, giấy triệu tập, biên bản hoà giải, quyết định, kèm ngày nhận ghi trên phong bì nếu còn.
  • Biên lai nộp tạm ứng án phí, chi phí giám định, định giá nếu người cũ nộp thay.
  • Bản tự khai, đơn từ người cũ đã soạn và nộp, kể cả bản nháp nếu có.
  • Ghi chép của người cũ về từng buổi làm việc: ai nói gì, toà hẹn gì.
  • Tin nhắn, thư điện tử trao đổi với bên kia hoặc với toà, xuất ra hoặc chụp lại.

Biên bản bàn giao còn có tác dụng bảo vệ người cũ: nó xác nhận họ đã trả đủ và không còn giữ gì, tránh hiểu lầm sau này. Người thân thường ngại làm biên bản; hãy nói đó là cách để cả hai yên tâm.

Văn bản báo toà nên có những ý gì

Văn bản gửi toà không cần dài, nhưng phải giúp thư ký và thẩm phán cập nhật hồ sơ ngay mà không phải gọi hỏi lại. Các ý cần có: thông tin vụ việc (tên toà, số thụ lý, các bên), tư cách của bạn trong vụ, việc chấm dứt uỷ quyền với ai, từ ngày nào, và người đại diện mới là ai, kèm văn bản uỷ quyền mới. Nếu bạn tự tham gia từ nay, ghi rõ điều đó và địa chỉ nhận giấy toà.

Ghi rõ địa chỉ, số liên lạc của người mới để toà tống đạt đúng. Nếu người cũ đã nhận giấy triệu tập cho buổi sắp tới, nêu điều đó trong văn bản để toà biết người mới sẽ có mặt thay. Gửi trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của toà lấy biên nhận, hoặc gửi bưu chính bảo đảm và giữ phiếu.

Câu hỏi thường gặp

Có cần công chứng văn bản chấm dứt uỷ quyền không?

Nếu văn bản uỷ quyền cũ đã công chứng, việc chấm dứt thường nên làm theo hình thức tương ứng để rõ ràng, nhất là khi giấy cũ còn có thể được dùng ở nơi khác. Hỏi công chứng viên đã chứng nhận giấy cũ. Với toà, điều quan trọng là toà nhận được thông báo bằng văn bản.

Toà có cần đồng ý việc đổi người đại diện không?

Đổi người là quyền của đương sự, toà không phê duyệt theo nghĩa đồng ý hay từ chối, nhưng toà kiểm tra giấy uỷ quyền mới có hợp lệ và người mới có thuộc trường hợp bị loại trừ hay không. Nếu giấy mới có vấn đề, toà sẽ yêu cầu bổ sung.

Đổi người ngay trước phiên toà có bị hoãn không?

Không đương nhiên. Người mới có thể đề nghị hoãn để nghiên cứu hồ sơ, toà xem xét lý do. Đổi người sát ngày làm người mới bất lợi vì ít thời gian chuẩn bị. Nếu biết sẽ đổi, làm sớm ít nhất vài tuần trước phiên toà.

Người cũ không chịu trả giấy tờ gốc thì làm sao?

Gửi yêu cầu bằng văn bản, nêu rõ danh mục giấy tờ và thời hạn trả. Nếu vẫn không trả, việc giữ tài sản của người khác có thể bị yêu cầu hoàn trả theo đường dân sự; nên hỏi luật sư. Song song, xin toà sao chụp những tài liệu đã nộp trong hồ sơ.

Có thể có hai người đại diện cùng lúc không?

Có thể uỷ quyền cho nhiều người, nhưng phải ghi rõ mỗi người làm gì, hay cùng làm. Nếu không rõ, hai người đưa ra hai ý kiến khác nhau ở một buổi sẽ gây rối. Khi đổi người, chấm dứt rõ với người cũ để tránh tình trạng hai giấy cùng có hiệu lực.

Đã chấm dứt mà người cũ vẫn đến toà làm việc thì sao?

Nếu toà đã nhận thông báo chấm dứt, người cũ không còn tư cách và toà không làm việc với họ với tư cách đại diện. Nếu toà chưa nhận, việc họ làm có thể bị tranh cãi. Đây là lý do phải gửi thông báo cho toà ngay khi chấm dứt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138