TraoQuyen.comTrao Quyền
Viết phạm vi uỷ quyền cho chặt

Giới hạn giá và số tiền trong giấy uỷ quyền: giá sàn, mức trần và tiến độ thanh toán

Giao việc mua bán mà không ghi giá là trao luôn quyền quyết giá. Cách đặt giá sàn, mức trần, hạn mức chi, khoản ẩn và chuyện lộ giá sàn cho bên kia.

Middle-aged woman and a young man walking through an empty ground-floor shop space for rent in Gia Lai, bare walls, roller door half open, dusty midday light, seen from behind

Khi uỷ quyền cho ai đó mua, bán, thuê hay chi tiền thay mình, giấy uỷ quyền cần ghi giới hạn bằng con số: giá thấp nhất được bán hoặc cho thuê, giá cao nhất được mua hoặc chi, hạn mức mỗi lần và tổng cộng, cùng tiến độ thanh toán. Không ghi những con số đó nghĩa là người cầm giấy được tự quyết giá, và cái giá họ chốt sẽ ràng buộc bạn.

Bài đi qua các loại giới hạn tiền thường dùng, cách ghi giá để không bị hiểu sai, những khoản tiền nằm ngoài giá mà hay bị quên, và một vấn đề ít ai nghĩ tới: ghi giá sàn trong giấy thì bên mua cũng đọc được. Nội dung dừng ở nguyên tắc chung theo pháp luật dân sự; văn bản của bạn nên được công chứng viên hoặc luật sư hoàn thiện.

Giao việc mua bán mà không ghi giá là trao cả quyền quyết định giá

Người nhờ người khác đi bán đồ thường nghĩ giá là chuyện đã nói miệng với nhau, không cần đưa vào giấy. Nhưng với bên thứ ba, thứ duy nhất họ đọc được là giấy uỷ quyền. Nếu giấy ghi “được quyền bán chiếc xe” mà không kèm giá, bên mua có cơ sở cho rằng người đại diện được quyết giá. Hợp đồng ký ở giá thấp vẫn có thể ràng buộc bạn, còn chuyện giữa bạn và người đại diện là chuyện khác.

Ở chiều mua cũng vậy. Một người được uỷ quyền mua vật tư sửa nhà, không bị giới hạn, có thể chọn loại đắt nhất cửa hàng giới thiệu, đặt cọc cho cả lô, đồng ý những điều khoản phạt nặng nếu chậm nhận hàng. Không ai trong số đó cố tình gây hại, nhưng mỗi quyết định nhỏ cộng lại có thể vượt xa số tiền bạn định bỏ ra.

Đặt giới hạn bằng con số giải quyết vấn đề ở gốc. Người được uỷ quyền biết ranh giới để đàm phán, bên kia biết người đại diện có thể đồng ý tới đâu, còn bạn có căn cứ nếu giao dịch vượt ranh giới. Theo nguyên tắc chung về đại diện, phần giao dịch vượt phạm vi không đương nhiên ràng buộc người được đại diện, trừ khi người đó chấp thuận hoặc biết mà không phản đối; muốn dựa được vào nguyên tắc ấy, phạm vi phải được viết ra.

Các loại giới hạn tiền thường dùng

Tuỳ việc mà chọn một hoặc vài loại dưới đây. Mọi con số trong cột ví dụ đều là ví dụ giả định để minh hoạ cách ghi.

Loại giới hạnDùng cho việcCách hiểuVí dụ giả định
Giá sànBán, cho thuê, chuyển nhượngKhông được chốt dưới mức nàyCho thuê mặt bằng không dưới 15 triệu đồng mỗi tháng
Giá trầnMua, thuê dịch vụ, thuê thầuKhông được chốt trên mức nàyThuê đội sửa mái không quá 40 triệu đồng trọn gói
Hạn mức mỗi lầnChi tiêu lặt vặt, mua vật tưMỗi khoản chi không vượt mứcMỗi lần mua vật tư không quá 5 triệu đồng
Tổng hạn mứcChi tiêu kéo dài nhiều lầnCộng dồn không vượt mức trong kỳTổng chi sửa chữa trong năm không quá 30 triệu đồng
Mức cọcĐặt cọc hoặc nhận cọcGiới hạn số tiền cọc và mức phạt cọc được đồng ýNhận cọc không quá một tháng tiền thuê
Tiến độ thanh toánGiao dịch nhiều đợtTiền phải về trước khi giao tài sản hay giấy tờNhận đủ tiền đợt cuối rồi mới bàn giao chìa khoá

Không cần dùng hết. Một việc cho thuê nhà thường cần giá sàn, mức cọc và tiến độ thanh toán. Một việc trông coi sửa chữa cần hạn mức mỗi lần và tổng hạn mức. Nhưng việc nào có tiền đi ra hoặc đi vào cũng nên có ít nhất một con số.

Ghi giá thế nào để không bị hiểu sai

Ghi bằng số và bằng chữ. Cách làm quen thuộc của văn bản tiền bạc, giúp tránh nhầm một chữ số không và tránh sửa chữa. Kèm đơn vị tiền rõ ràng.

Nói rõ giá đã gồm những gì. Giá bán đã gồm hay chưa gồm thuế, phí sang tên, phí môi giới; ai chịu những khoản đó. Hai người hiểu khác nhau về chữ “giá” là nguồn tranh cãi kinh điển.

Phân biệt giá trọn gói và đơn giá. Cho thuê theo tháng hay theo năm, bán theo mét vuông hay cả lô, mua theo đơn vị hay trọn gói. Nếu tính theo đơn giá, nên ghi thêm tổng tối đa.

Ghi khoảng giá khi cần linh hoạt. Thay vì một giá cố định, có thể cho người được uỷ quyền một khoảng, ví dụ giả định từ mức A đến mức B, và yêu cầu hỏi lại khi bên kia trả dưới mức A.

Dự trù khi thị trường đổi. Nếu việc kéo dài nhiều tháng, giá bạn ghi có thể không còn hợp. Đừng sửa bằng cách bỏ giới hạn. Ghi rõ rằng khi giá thị trường lệch nhiều, người được uỷ quyền phải dừng và xin ý kiến, rồi làm văn bản điều chỉnh nếu cần.

Không để ô trống chờ điền. Giấy có chỗ “giá bán: ……” để trống lúc ký là giấy cho phép người khác điền bất kỳ con số nào.

Những khoản tiền nằm ngoài giá mà hay bị quên

Giá chính chỉ là một phần dòng tiền. Rất nhiều giao dịch hỏng ở những khoản phụ mà giấy uỷ quyền không nhắc tới:

  • Phí môi giới, hoa hồng: người được uỷ quyền có được hứa trả phí cho người giới thiệu không, tối đa bao nhiêu, ai trả.
  • Giảm giá, chiết khấu, tặng kèm: giá sàn có còn ý nghĩa nếu người đại diện bán đúng giá sàn nhưng tặng kèm thêm đồ đạc, miễn tiền vài tháng thuê?
  • Điều khoản phạt: người đại diện có được đồng ý phạt cọc, phạt vi phạm, bồi thường khi bạn chậm giao không; mức nào.
  • Chi phí sửa chữa, cải tạo theo yêu cầu bên kia: bên thuê đòi sửa trước khi vào ở, ai quyết, chi tối đa bao nhiêu.
  • Bù trừ công nợ: bên mua đề nghị trừ vào khoản bạn đang nợ họ, hoặc người đại diện tự trừ vào khoản bạn nợ người đại diện.
  • Lãi chậm trả, trả góp: người đại diện có được đồng ý cho bên kia trả chậm, trả nhiều kỳ không.

Với mỗi khoản, có ba lựa chọn: cấm hẳn, cho phép trong mức nào, hoặc phải hỏi lại. Ghi một câu cho từng khoản liên quan đến việc của bạn là đủ. Khoản phạt cọc đáng chú ý nhất: người đại diện đồng ý mức phạt cao thì người chịu phạt khi giao dịch đổ vỡ là bạn.

Ghi giá sàn trong giấy thì bên mua cũng đọc được: xử lý thế nào

Đây là điều ít ai nói trước. Giấy uỷ quyền là thứ người đại diện phải xuất trình cho bên kia. Nếu giấy ghi “bán với giá không thấp hơn 800 triệu đồng” (ví dụ giả định), bên mua đọc được và hầu như sẽ trả đúng 800 triệu. Giá sàn trở thành giá bán, phần đàm phán phía trên mất sạch.

Có vài cách xử lý, mỗi cách đánh đổi khác nhau. Cách thứ nhất là chấp nhận lộ giá sàn nhưng đặt nó sát với giá mong muốn, coi như giá chào cuối. Cách thứ hai là giao quyền đàm phán và ký, nhưng chỉ được ký sau khi bạn chấp thuận giá bằng văn bản; giấy uỷ quyền ghi cơ chế chấp thuận, không ghi con số. Cách này giữ được giá nhưng chậm hơn, và bên kia có thể đòi xem văn bản chấp thuận.

Cách thứ ba là tách hai lớp: phạm vi đối ngoại trong giấy uỷ quyền chỉ ghi việc được làm, còn giới hạn giá nằm trong thoả thuận riêng giữa bạn và người đại diện. Cách này phổ biến nhưng yếu hơn về mặt bảo vệ: nếu người đại diện bán dưới giá đã thoả thuận riêng, bên mua không biết điều đó, và việc giao dịch có ràng buộc bạn hay không có thể trở thành câu hỏi phải tranh luận. Bạn vẫn có quyền đòi người đại diện bồi thường, nhưng đòi tiền người thân thường khó hơn đòi tài sản.

Với tài sản lớn như nhà đất, nên bàn trước với luật sư hoặc công chứng viên xem cách nào hợp với tài sản, với nơi đăng ký và với mức tin tưởng bạn dành cho người đại diện.

Tiến độ thanh toán và giấy tờ đi kèm

Giới hạn giá đúng mà tiến độ sai thì vẫn mất tiền. Thứ tự an toàn thường là tiền đi trước, giấy tờ và tài sản đi sau:

  1. Ghi rõ khoản đặt cọc: mức tối đa, nhận vào tài khoản nào, có biên nhận hay hợp đồng đặt cọc riêng.
  2. Ghi số đợt thanh toán và điều kiện chuyển sang đợt sau, ví dụ đợt hai khi ký hợp đồng chính thức, đợt cuối khi hoàn tất thủ tục.
  3. Ghi rằng giấy tờ gốc chỉ được giao khi đã nhận đủ tiền tương ứng; không giao bản chính để “bên mua đi kiểm tra”.
  4. Ghi việc bàn giao tài sản thực tế (chìa khoá, xe, hàng) chỉ sau khi tiền đợt cuối đã về tài khoản chỉ định.
  5. Ghi nghĩa vụ người đại diện gửi bản chụp chứng từ mỗi đợt cho bạn ngay trong ngày nhận.
  6. Nếu có khoản phải hoàn trả, ví dụ trả lại cọc cho người thuê cũ, ghi rõ ai chi và từ nguồn nào.

Thứ tự này không cố định cho mọi giao dịch; mua bán nhà đất có trình tự riêng gắn với công chứng và đăng ký. Điều quan trọng là người được uỷ quyền không được tự đảo thứ tự vì bên kia nài nỉ.

Ví dụ giả định: cho thuê mặt bằng khi chủ nhà ở xa

Bà chủ nhà sống cùng con ở Thành phố Hồ Chí Minh, có một mặt bằng ở Gia Lai muốn cho thuê, nhờ cháu ở gần lo việc. Thay vì một câu “được toàn quyền cho thuê”, bà và cháu ngồi viết phần giới hạn tiền: giá thuê không thấp hơn một mức, chưa gồm tiền điện nước do bên thuê trả theo đồng hồ; cọc không quá hai tháng tiền thuê, chuyển vào tài khoản của bà; cháu không được đồng ý miễn tiền thuê, không được đồng ý mức phạt cọc cao hơn số cọc đã nhận.

Về chi phí, cháu được chi sửa chữa nhỏ mỗi lần không quá một mức, tổng mỗi năm không quá một mức, giữ hoá đơn và gửi ảnh hoá đơn cho bà. Mọi yêu cầu cải tạo lớn của bên thuê phải hỏi bà. Tiền thuê hằng tháng bên thuê chuyển thẳng cho bà, cháu không thu hộ.

Bản nháp như vậy dài khoảng nửa trang nhưng trả lời gần hết câu hỏi có thể phát sinh trong cả năm. Bà mang bản nháp tới phòng công chứng để công chứng viên chuyển thành văn bản chính thức và kiểm lại với loại tài sản cụ thể. Mọi con số và tình tiết ở đây là giả định để minh hoạ cách nghĩ.

Câu hỏi thường gặp

Không ghi giá trong giấy uỷ quyền bán xe thì người được uỷ quyền bán giá nào cũng được à?

Về phía bên mua, họ có cơ sở cho rằng người đại diện được quyết giá, nên giao dịch ở giá thấp vẫn có thể ràng buộc bạn. Về phía bạn, có thể đòi người đại diện bồi thường nếu họ làm trái thoả thuận, nhưng việc chứng minh sẽ khó. Ghi giá ngay từ đầu vẫn là cách an toàn hơn.

Ghi giá sàn có làm khó bán hơn không?

Có thể, vì bên mua đọc được giá sàn và ít khi trả cao hơn. Bạn có thể đặt giá sàn sát mức mong muốn, hoặc dùng cơ chế người đại diện đàm phán rồi xin bạn chấp thuận giá bằng văn bản trước khi ký. Mỗi cách đánh đổi giữa tốc độ và mức giá.

Người được uỷ quyền tặng kèm đồ đạc để giữ đúng giá sàn có vi phạm không?

Tuỳ cách ghi. Nếu giấy chỉ có giá sàn mà không nói gì về tặng kèm, giảm giá hay miễn tiền, đây là vùng dễ tranh cãi. Muốn chặn, ghi rõ giá sàn là giá thực nhận sau mọi khoản giảm trừ, tặng kèm hoặc ưu đãi.

Có nên cho người được uỷ quyền đồng ý điều khoản phạt cọc không?

Chỉ nên cho trong một mức đã ghi, vì người chịu phạt khi giao dịch đổ vỡ là bạn. Nhiều người đặt nguyên tắc mức phạt không vượt số cọc đã nhận. Với giao dịch lớn, hỏi luật sư trước khi đồng ý bất kỳ điều khoản phạt nào.

Giá thị trường thay đổi trong lúc giấy uỷ quyền còn hiệu lực thì sao?

Không nên sửa bằng cách bỏ giới hạn. Ghi sẵn cơ chế: khi giá lệch nhiều, người được uỷ quyền dừng lại xin ý kiến, và nếu cần thì làm văn bản điều chỉnh giới hạn mới với hình thức tương xứng văn bản ban đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138